Zonë e tregtisë së lirë
October 18, 2026 2026-10-18 8:12Grup vendesh që angazhohen të heqin pengesat ndaj tregtisë ndërmjet tyre, duke ruajtur secili të drejtën për të përcaktuar marrëdhëniet e veta tregtare me vendet jashtë grupit. Një shembull historik është zona e krijuar nga Marrëveshja e Tregtisë së Lirë e Amerikës së Veriut, NAFTA, ndërmjet Kanadasë, Meksikës dhe Shteteve të Bashkuara. NAFTA hyri në fuqi më 1994 dhe u zëvendësua nga marrëveshja USMCA më 1 korrik 2020. Krijimi i një zone të tregtisë së lirë nuk kërkon në vetvete lëvizjen e lirë të fuqisë punëtore ose të kapitalit, edhe pse një marrëveshje mund të përmbajë dispozita shtesë për këto fusha.
Dallimi kryesor nga bashkimi doganor është mungesa e një tarife të jashtme të përbashkët. Meqë anëtarët mund të kenë tarifa të ndryshme për vendet e treta, lind rreziku që mallrat e prodhuara jashtë zonës të hyjnë përmes vendit me barrierat më të ulëta dhe pastaj të kalojnë pa kufizime te anëtarët e tjerë. Për këtë arsye vendosen rregulla të origjinës, të cilat përcaktojnë kur një mall konsiderohet me origjinë nga zona dhe përfiton trajtim preferencial. Kalimi ose importimi i thjeshtë i një produkti të huaj në një vend anëtar nuk i jep automatikisht të drejtën të qarkullojë si mall me origjinë vendëse në gjithë zonën.