Subsidiaritet

Subsidiariteti është parimi sipas të cilit autoriteti dhe përgjegjësia duhet t'i besohen nivelit më të ulët të një hierarkie institucionale që mund ta kryejë në mënyrë të përshtatshme detyrën përkatëse. Ndërhyrja e një niveli më të lartë përligjet kur niveli më i ulët nuk mund ta përballojë siç duhet atë detyrë. Prandaj parimi nuk kërkon që çdo çështje të zgjidhet lokalisht, por që ngritja e kompetencës në një nivel më të lartë të ketë një arsye të qartë.

Formulimi i tij lidhet veçanërisht me mësimin shoqëror katolik, megjithëse ide të afërta gjenden edhe në mendimin kalvinist. Në doktrinën katolike ai përmbushte dy qëllime: kufizonte rolin e përgjithshëm të shtetit për të mbrojtur vendin dhe autonominë e institucioneve joshtetërore, përfshirë vetë Kishën, por njëkohësisht pranonte se qeverisja ka detyra të ligjshme. Ky kuptim ndërthurej me një përfytyrim organik të shoqërisë, si një tërësi e përbërë nga organe të ndryshme të vendosura në marrëdhënie hierarkike dhe ndihme të ndërsjellë.

Më vonë subsidiariteti u përdor si koncept kushtetues ose pothuaj kushtetues për ndarjen e kompetencave në sisteme federale dhe të ngjashme me to. Kompetenca duhet t'i mbetet nivelit më pranë qytetarëve kur ai është i aftë ta ushtrojë; vetëm pamjaftueshmëria e këtij niveli përligj kalimin e detyrës më lart. Gjermania, Zvicra dhe Bashkimi Europian kanë qenë kontekste të rëndësishme të diskutimit dhe zbatimit të kësaj ideje.

Debatet europiane tregojnë se parimi mbetet i diskutueshëm edhe kur pranohet në përgjithësi. Ajo që një palë e konsideron çështje vendore, një tjetër mund ta shohë si problem që prek të gjithë Bashkimin. Transporti i kafshëve dhe kushtet e punës janë shembuj ku ndryshon vlerësimi për nivelin e nevojshëm të rregullimit. Mosmarrëveshja nuk lidhet vetëm me aftësinë administrative, por edhe me kufijtë e interesit të përbashkët. Përdorimi federal i subsidiaritetit nuk është domosdoshmërisht në kundërshtim me mësimin katolik, por as nuk kërkon pranimin e një konceptimi organik të shoqërisë: ai mund të kufizohet te marrëdhëniet dhe shpërndarja e detyrave ndërmjet institucioneve të qeverisjes.

Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • Image
  • SKU
  • Rating
  • Price
  • Stock
  • Availability
  • Add to cart
  • Description
  • Content
  • Weight
  • Dimensions
  • Additional information
Click outside to hide the comparison bar
Compare