Filozof anglez i evolucionit dhe mendimtar shoqëror, që jetoi më 1820–1903. Lindi në Derby, ishte biri i një mësuesi dhe i vetmi fëmijë i familjes që mbijetoi nga nëntë të lindur. U arsimua kryesisht nga i ati dhe xhaxhai në një mjedis të rreptë fetar jokonformist, me ndikime unitariste. Fillimisht punoi si inxhinier hekurudhor. Më 1848, në moshën njëzet e tetëvjeçare, u bë ndihmësredaktor i The Economist, revistë londineze e lidhur me tregtinë e lirë dhe kufizimin e ndërhyrjes ekonomike të shtetit.

Projekti i tij madhor ishte Sistemi i filozofisë sintetike, i zhvilluar në dhjetë vëllime gjatë disa dekadave, nga paraqitja e programit rreth vitit 1860 deri te përfundimi më 1896. Ai synonte t'i lidhte biologjinë, psikologjinë, sociologjinë dhe etikën brenda një shpjegimi të përgjithshëm evolucionar. Shkroi gjithashtu një autobiografi jashtëzakonisht të gjatë, prej rreth katërqind mijë fjalësh, të përgatitur në pjesën kryesore deri më 1889 dhe të botuar pas vdekjes. Përmasat dhe karakteri sistematik i veprave të tij ndihmuan ndikimin në kohën viktoriane, por i bënë ato më pak të lexuara në periudhat e mëvonshme.

Spencer-i përpiqej t'i nënshtronte dukuritë e ndryshme një koncepti të përbashkët evolucioni. Ai përfshinte në këtë kuadër hipotezën mjegullnajore për formimin e sistemeve qiellore, ruajtjen e energjisë dhe zhvillimin e organizmit shoqëror. Teoria e tij biologjike i jepte rëndësi trashëgimit të karakteristikave të fituara, të lidhur me Lamarck-un, dhe nuk duhet barazuar thjesht me përzgjedhjen natyrore të Darwin-it.

Në politikë dhe ekonomi, ai lidhi evolucionin me individualizmin, ekonominë e tregut dhe laissez-faire-in. Në etikë kërkoi një shpjegim utilitarist të lidhur me kënaqësinë dhe lumturinë. Përpjekja për t'i bashkuar këto fusha e bëri një nga figurat karakteristike të mendimit shoqëror të shekullit XIX, por ngriti edhe kundërshtime për kalimin nga përshkrimi biologjik te gjykimi moral e politik.

Vlerësimet e veprës së vonë janë shpesh kritike. Disa komentues e shohin sistemin e tij si të ngurtësuar që rreth vitit 1860 dhe individualizmin e hershëm radikal si të zhvendosur gradualisht drejt një konservatorizmi më pesimist. Izolimi, shëndeti i dobët dhe dëshpërimi personal ndikuan në vitet e mëvonshme. Gjykimet se ai pushoi së menduari në mënyrë krijuese ose se jetëgjatësia e dëmtoi trashëgiminë janë vlerësime polemike të kritikëve, jo fakte të matshme mbi gjithë veprimtarinë e tij.