Qasje që kërkon të shpjegojë sjelljen shoqërore përmes teorive biologjike moderne, veçanërisht përzgjedhjes natyrore. Sinteza e re ndërmjet biologjisë dhe shkencave shoqërore, e propozuar ndër të tjerë nga Edward O. Wilson-i, mbështetet te biologjia darviniane e popullatave, etologjia krahasuese, teoria evolucionare dhe përzgjedhja farefisnore.

Kjo qasje e dallon evolucionin përmes përzgjedhjes natyrore nga shpjegimet klasike lamarkiane të trashëgimit të tipareve të fituara. Ideja e saj qendrore është se, megjithëse jo çdo dukuri biologjike përbën përshtatje të dobishme në çdo çast, përzgjedhja natyrore ka një rol të gjerë në formimin e tipareve të organizmave.

Një fushë veçanërisht e rëndësishme është shpjegimi evolucionar i sjelljes altruiste. Përzgjedhja farefisnore tregon se një veprim që ka kosto për individin mund të favorizohet kur ndihmon të afërmit gjenetikë, duke rritur kështu përhapjen e gjeneve të përbashkëta. Ky shpjegim ka të bëjë me pasojat evolucionare dhe nuk nënkupton se organizmi bën një llogaritje të vetëdijshme gjenetike.

Në zbatimin te njerëzit, sociobiologjia synon të shqyrtojë bazat biologjike të sjelljeve të rëndësishme shoqërore dhe mundësinë e bashkëevoluimit të gjeneve me kulturën. Pretendimi se faktorët biologjikë kanë rëndësi nuk është në vetvete i njëjtë me pretendimin se ata e përcaktojnë plotësisht sjelljen.

Megjithatë, disa formulime të përfaqësuesve të saj kanë krijuar përshtypjen e determinizmit gjenetik ose të reduktimit të dukurive shoqërore te gjenet. Debati mbi këto çështje ka qenë i fortë dhe ka zënë një pjesë të madhe të diskutimit rreth fushës. Një vlerësim i kujdesshëm kërkon dallimin ndërmjet shpjegimeve biologjike të testueshme dhe përgjithësimeve që nënvlerësojnë mësimin, kulturën dhe rrethanat shoqërore.