Traditë politike që ka ndryshuar kuptim gjatë historisë së socializmit. Midis viteve 1880 dhe 1914, emërtimi socialdemokrat përdorej nga shumë parti socialiste marksiste, veçanërisht nga partitë gjermane dhe ruse. Në Britani, Federata Socialdemokrate ishte një grup marksist i fundit të shekullit XIX; përmes organizimeve dhe bashkimeve të mëvonshme, pjesë të kësaj tradite përfunduan në Partinë Komuniste.

Me përçarjet e lëvizjes socialiste, termi mori gjithnjë më shumë një kuptim tjetër. Ndarja e partisë ruse në bolshevikë dhe menshevikë ishte një nga momentet e këtij procesi. Emërtimi socialdemokrat iu lidh degëve më reformiste ose më të djathta brenda familjes socialiste, të cilat kundërshtonin rrugën bolshevike dhe theksonin veprimin parlamentar. Në përdorimin e konsoliduar, socialdemokracia lidhet me demokracinë politike, ekonominë e përzier, rregullimin e tregut dhe politikat e mirëqenies e të barazisë shoqërore, pa kërkuar domosdoshmërisht shfuqizimin e përgjithshëm të pronës private.

Në Britaninë e viteve 1960 dallohej qartë një krah socialdemokrat brenda Partisë Laburiste. Ai mbështeste ekonominë e përzier, shprehte rezervë ndaj shtetëzimeve të mëtejshme dhe, në një masë të caktuar, favorizonte liberalizimin e politikave shoqërore. Pas viteve të tensioneve të brendshme, një pjesë, por jo të gjithë përfaqësuesit e këtij krahu, u larguan më 1981 për të krijuar Partinë Socialdemokrate, SDP.

SDP-ja synonte të thyente modelin tradicional të politikës britanike. Ajo propozonte një bashkim të liberalizmit të fortë shoqëror me një liberalizëm relativisht të gjerë ekonomik, nën idenë e ekonomisë sociale të tregut. Në ndarjen konvencionale, kjo e vendoste më majtas në çështjet shoqërore dhe më djathtas në disa çështje ekonomike. Megjithatë, strategjia përballej me dy vështirësi. Së pari, grupi i votuesve që tërhiqej nga ky kombinim, shpesh njerëz të arsimuar në profesione të specializuara më shumë sesa në veprimtari tregtare, ishte në rritje, por nuk mjaftonte vetë për një fitore të madhe. Së dyti, disa drejtues e paraqisnin partinë si vazhduese të laburizmit të mëparshëm, ndërsa Partia Laburiste shihej se ishte zhvendosur shumë majtas. Ky apel synonte një elektorat tjetër dhe kërkonte më shumë mbështetje për korporatizmin dhe për politika ekonomike tradicionale të së majtës.

Apeli liberal në çështjet shoqërore dhe ekonomike pati sukses brenda kufijve të bazës së vet. Apeli për ta zëvendësuar laburizmin arriti kulmin në zgjedhjet e përgjithshme të vitit 1983. Aleanca e SDP-së me liberalët iu afrua, por nuk arriti, ta zbriste Partinë Laburiste në vendin e tretë për numrin e votave. Pas kësaj, mbështetja e fituar nga votuesit që kërkonin një zëvendësim të laburistëve filloi të dobësohej. Një përjashtim ishin zona të jugut të Anglisë, ku votimi për aleancën shihej si mënyra më efektive për të mundur konservatorët.

Më 1988, shumica e anëtarëve të SDP-së votoi për bashkimin me Partinë Liberale dhe krijimin e Demokratëve Socialë dhe Liberalë, pavarësisht kundërshtimit të ashpër të David Owenit. Përkrahësit e Owenit vazhduan përkohësisht një SDP të veçantë, duke konkurruar me partinë e bashkuar dhe duke e dëmtuar bazën e përbashkët. Ky organizim i drejtuar nga Oweni u shpërbë përpara zgjedhjeve të vitit 1992. Partia e bashkuar hoqi më pas fjalën «Socialë» nga emri dhe u njoh si Demokratët Liberalë. Në të mbetën anëtarë dhe ndikime organizative të SDP-së, ndër të tjera një strukturë më e centralizuar se ajo e Partisë Liberale të mëparshme.

Partia Socialdemokrate e Gjermanisë, SPD, e kishte trashëguar emrin nga kuptimi fillestar marksist i socialdemokracisë. Në kongresin e Bad Godesbergut më 1959, ajo hoqi dorë nga programi i mëparshëm marksist si bazë ekskluzive dhe u afirmua si parti reformiste e ekonomisë së përzier dhe e demokracisë parlamentare. Kjo kthesë është një pikë referimi në historinë e kuptimit modern të socialdemokracisë.

Një shembull tjetër i rëndësishëm është Partia Socialdemokrate suedeze, SAP, e cila që nga viti 1932 pati një nga historitë më të gjata të suksesit qeverisës në Europë. Modeli suedez u admirua për bashkëpunimin e organizuar ndërmjet shtetit, punëdhënësve dhe sindikatave dhe për shtetin e gjerë të mirëqenies. Nga fundi i viteve 1980 ai u përball me vështirësi serioze financimi dhe përshtatjeje. Përvoja suedeze e ilustron njëkohësisht aftësinë e socialdemokracisë për të ndërtuar institucione të qëndrueshme shoqërore dhe sfidat ekonomike të ruajtjes së tyre.