Sistem me shumicë relative

Sistem zgjedhor në të cilin mandatin e fiton kandidati me më shumë vota se secili prej rivalëve, pa qenë e nevojshme të marrë më shumë se gjysmën e të gjitha votave. Në variantin me një mandat për zonë, të përdorur historikisht për Dhomën e Komunave në Britani dhe për zgjedhjet federale kanadeze, vendi ndahet në zona zgjedhore dhe vetëm fituesi i secilës zonë hyn në legjislaturë. Nuk bëhet më pas një rishpërndarje e përgjithshme për ta përafruar përqindjen e mandateve të partive me përqindjen e votave të tyre në të gjithë vendin. Emërtimi anglez «first past the post» e përfytyron garën si një garë ku fituesi merr të gjithë shpërblimin.

Për rrjedhojë, një parti mund të fitojë shumicën absolute të mandateve me dukshëm më pak se 50 për qind të votave. Teorikisht, nëse në çdo zonë konkurrojnë n parti dhe votat e kundërshtarëve shpërndahen pothuajse barabar, një parti mund t'i fitojë të gjitha zonat me pak më shumë se 1/n e votave në secilën. Në një ilustrim të thjeshtuar, kur ndarjet aritmetike e lejojnë, një votë mbi V/n për çdo zonë jep gjithsej V/n + c vota, ku V është numri i përgjithshëm i votave dhe c numri i zonave. Kjo shpreh një mundësi ilustrimi, me kushtet përkatëse të ndarjes dhe rrumbullakimit, jo një prag të pandryshueshëm për çdo rezultat zgjedhor. Për shembull, me katër kandidatë dhe 100 vota në një zonë, ndarja 26–25–25–24 i jep fitoren kandidatit me 26 vota.

Në praktikë, sistemi nxit përqendrimin e konkurrencës te pak parti dhe, sipas argumentit të njohur si ligji i Duverger-it, krijon një prirje drejt sistemit dypartiak. Ai ka mundësuar shpesh qeveri me shumicë parlamentare kur partia fituese ka marrë vetëm pak më shumë se 40 për qind të votave të hedhura. Në varësi të pjesëmarrjes, kjo mund të përfaqësojë vetëm rreth 30 për qind të zgjedhësve të regjistruar.

Përparësia kryesore që i atribuohet është mundësia relativisht e madhe për të prodhuar një shumicë legjislative të aftë për të qeverisur. Megjithatë, kjo shumicë mandatesh nuk pasqyron domosdoshmërisht shumicën e preferencave të votuesve. Pranueshmëria e një qeverisjeje të tillë varet nga gatishmëria e shoqërisë për ta njohur si legjitim një rregull që i jep pushtet të plotë fituesit të garave vendore, edhe kur ai mbështetet nga një pakicë e votuesve në shkallë kombëtare.

Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • Image
  • SKU
  • Rating
  • Price
  • Stock
  • Availability
  • Add to cart
  • Description
  • Content
  • Weight
  • Dimensions
  • Additional information
Click outside to hide the comparison bar
Compare