Sistem me anëtarë shtesë (AMS)
October 18, 2026 2026-10-18 8:11Sistemi me anëtarë shtesë, i njohur me shkurtimin AMS, është një formë përfaqësimi proporcional ku një grup përfaqësuesish zgjidhet për të plotësuar mandatet e fituara me një mënyrë tjetër. Qëllimi është që përbërja e përgjithshme e organit përfaqësues të pasqyrojë sa më mirë pjesët e votave të marra nga partitë. Mandatet shtesë kanë, pra, funksion kompensues dhe nuk janë thjesht një grup paralel vendesh pa lidhje me rezultatin e parë.
Shembulli klasik është modeli gjerman me dy vota. Me votën e parë zgjedhësi mbështet një kandidat të zonës njëmandatëshe, ku tradicionalisht fituesi përcaktohej nga numri më i madh i votave. Me votën e dytë ai ndikon në përbërjen e përgjithshme partiake të parlamentit. Mandatet nga listat përdoren për të plotësuar mandatet e zonave, në mënyrë që totali i secilës parti t'i afrohet pjesës që i takon sipas votës së dytë. Rregullat konkrete për mandatet e tepërta dhe baraspeshimin kanë ndryshuar me reformat zgjedhore.
Elemente të mandateve plotësuese ose të ndarjes kompensuese janë përdorur edhe në sistemet zgjedhore të Belgjikës, Danimarkës dhe Suedisë. Jo çdo sistem që bashkon votimin për kandidatë me votimin për lista është AMS: veçoria përcaktuese është lidhja kompensuese që synon proporcionalitetin e përbërjes së përgjithshme.