Juri

Trup personash të ngarkuar të vlerësojnë vërtetësinë e pretendimeve ose të japin një vendim për fakte të caktuara. Në procesin penal, juria mund të vendosë mbi fajësinë ose pafajësinë sipas rregullave të sistemit përkatës juridik. Përzgjedhja me short nga bashkëqytetarët mbështetet te ideja e pjesëmarrjes së paanshme të qytetarëve në drejtësi. Në Athinën demokratike përdoroheshin juri të mëdha, ndër të tjera me 501, 1 001 ose 1 501 anëtarë; numri tek shmangte barazimin e votave. Edhe përzgjedhja e tyre bazohej në short, brenda bashkësisë së qytetarëve që kishin të drejtë të shërbenin.

Condorcet-ja e studioi matematikisht besueshmërinë e vendimeve kolektive në atë që njihet si teorema e jurisë. Në formën e saj klasike, ajo supozon një zgjedhje ndërmjet dy alternativave, një përgjigje të saktë dhe gjykime të pavarura, ku çdo pjesëmarrës ka probabilitet të njëjtë më të madh se një e dyta për të gjykuar drejt. Në këto kushte, vendimi i shumicës është më i besueshëm se gjykimi i një individi dhe probabiliteti i saktësisë rritet, duke iu afruar njëshit, kur zmadhohet numri tek i pjesëmarrësve.

Një votim prej dhjetë kundrejt dy në një juri me dymbëdhjetë anëtarë ilustron një shumicë të fortë, por nuk do të thotë se secili anëtar i jurisë gjykon drejt në dhjetë raste dhe gabon në dy. Gjithashtu, vetëm fakti se aftësia individuale është pak mbi rastësinë nuk garanton siguri të lartë për atë rezultat të veçantë: besueshmëria varet nga niveli i aftësisë, pavarësia e gjykimeve dhe supozimet e tjera të modelit. Nëse anëtarët përsërisin të njëjtin gabim ose mbështeten në informacion të njëanshëm të përbashkët, shtimi i numrit nuk e siguron përmirësimin e parashikuar. Teorema dhe zgjerimet e saj përdoren në teorinë demokratike, shkencën politike dhe shkencat e tjera shoqërore për të studiuar kushtet në të cilat vendimmarrja kolektive mund të jetë e besueshme.

Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • Image
  • SKU
  • Rating
  • Price
  • Stock
  • Availability
  • Add to cart
  • Description
  • Content
  • Weight
  • Dimensions
  • Additional information
Click outside to hide the comparison bar
Compare