Jakobitizëm
Jakobitizëm
Lëvizje në mbështetje të mbretit James II dhe të trashëgimtarëve të tij nga dinastia Stuart, pas rrëzimit të tij në Revolucionin e Lavdishëm të viteve 1688–1689. Emri rrjedh nga forma latine e emrit James, «Jacobus». Jakobitët i kundërshtonin rregullimet e trashëgimisë së fronit të viteve 1689 dhe 1714 dhe e konsideronin dinastinë e rrëzuar si mbajtësen e ligjshme të kurorës.
Kishte një afri të pjesshme ndërmjet jakobitizmit dhe konservatorëve të hershëm Tory. Megjithatë, kundërshtimi jakobit ishte më i drejtpërdrejtë: ndërsa jakobitët e refuzonin zgjidhjen dinastike, shumë Tory e shihnin me dyshim ose shqetësim pa iu bashkuar domosdoshmërisht përpjekjes për restaurimin e Stuart-ëve.
Gjatë sundimit të dinastisë së Hanoverit, mbështetja kryesore për pretenduesit Stuart gjendej jashtë Anglisë, sidomos në Malësitë e Skocisë. Shpresa për një restaurim u shua praktikisht pas kryengritjes së fundit dhe më të madhe, asaj të vitit 1745, të përfunduar me fitoren qeveritare në Culloden në prill 1746.
Në teorinë politike, jakobitizmi përmendet si shembull i një besimi që mund ta refuzojë legjitimitetin formal të një regjimi pa qenë në aspekte të tjera radikal. Kundërshtimi nuk synonte domosdoshmërisht ndryshimin rrënjësor të rendit shoqëror, por rivendosjen e sundimtarit që konsiderohej trashëgimtar i ligjshëm.