Qasje ndaj politikës që shqyrton ndikimin e vendndodhjes, territorit dhe mjedisit gjeografik mbi marrëdhëniet e pushtetit dhe politikën e jashtme. E zhvilluar si rrymë e veçantë në Gjermaninë e fundit të shekullit XIX, ajo theksonte kufizimet dhe mundësitë relativisht të qëndrueshme që gjeografia u krijon shteteve. Kjo vëmendje ndaj vazhdimësisë ndikoi edhe te realizmi politik modern.

Karl Haushofer-i, gjeografi dhe deputeti britanik Halford Mackinder, si edhe studiuesit amerikanë Nicholas Spykman dhe Saul B. Cohen, kontribuuan në përhapjen e analizave gjeopolitike ndërmjet vendimmarrësve. Teza se kontrolli i masës tokësore qendrore të Euroazisë, ose i zemrës kontinentale, kishte rëndësi vendimtare për sundimin botëror ndikoi në mënyrën si perceptohej fuqia e Rusisë në Azi. Ajo lidhej me shqetësimet strategjike të Gjermanisë, Britanisë dhe më vonë të Shteteve të Bashkuara.

Një tjetër vijë analize i jepte rëndësi brezit periferik euroaziatik, i cili përfshin zona të Evropës, Lindjes së Mesme dhe Azisë. Këto përfytyrime ndikuan te shqetësimi i demokracive të industrializuara ndaj ekspansionit gjerman dhe, gjatë Luftës së Ftohtë, te politika amerikane dhe e aleatëve të saj ndaj shtrirjes së komunizmit në Azinë Juglindore, Evropën Lindore e Jugore dhe Lindjen e Mesme. Gjeopolitika, pra, e lidh konkurrencën ndërkombëtare me hapësirën dhe pozicionin strategjik; teoritë e saj të veçanta ndryshojnë në vlerësimin e peshës së qendrës kontinentale dhe të zonave periferike.