Gjenocidi është një krim që përfshin veprime të kryera me qëllimin e posaçëm për të shkatërruar, tërësisht ose pjesërisht, një grup kombëtar, etnik, racor ose fetar si të tillë. Ky përkufizim u kodifikua në Konventën e Kombeve të Bashkuara për Parandalimin dhe Ndëshkimin e Krimit të Gjenocidit, të miratuar më 1948.

Veprimet e përfshira janë vrasja e pjesëtarëve të grupit; shkaktimi i dëmit të rëndë trupor ose mendor; imponimi i qëllimshëm i kushteve të jetesës që synojnë shkatërrimin fizik të tij, tërësisht ose pjesërisht; masa që synojnë pengimin e lindjeve brenda grupit; dhe transferimi me forcë i fëmijëve të grupit te një grup tjetër. Kështu, gjenocidi nuk kufizohet te vrasja masive. Po ashtu, përkufizimi juridik nuk kërkon domosdoshmërisht bashkërendim nga shteti ose një përligjje të shpallur racore, ndonëse organizimi shtetëror dhe ideologjia raciste kanë qenë qendrore në raste historike.

Shfarosja e hebrenjve të Evropës nga regjimi nazist gjatë viteve 1940 është shembull themelor. Jurisprudenca ndërkombëtare ka trajtuar gjithashtu gjenocidin në Ruandë dhe në Srebrenicë, në kuadrin e luftërave të ish-Jugosllavisë. Spastrimi etnik dhe gjenocidi mund të shoqërohen në të njëjtat ngjarje, por nuk janë terma juridikisht të njëjtë: për gjenocid duhet të provohet qëllimi për shkatërrimin e grupit, jo vetëm largimi i tij nga një territor.

Në Darfur, akuzat dhe vlerësimet kanë kërkuar dallim të kujdesshëm midis krimeve kundër njerëzimit, krimeve të luftës dhe gjenocidit. Një komision hetimor ndërkombëtar i vitit 2005 nuk konstatoi një politikë shtetërore gjenocidi, por nuk përjashtoi qëllim gjenocidal te individë të caktuar. Më 2010, Gjykata Penale Ndërkombëtare lëshoi ndaj Omar al-Bashir-it një urdhër arrestimi që përfshinte akuza gjenocidi. Urdhri dhe akuzat duhen dalluar nga një vendim përfundimtar fajësie.

Gjykata Penale Ndërkombëtare u krijua me hyrjen në fuqi të Statutit të Romës më 1 korrik 2002. Gjenocidi është ndër krimet për të cilat ajo mund të ndjekë përgjegjësinë penale individuale kur plotësohen kushtet e juridiksionit të saj. Emërtimi i krimit ka, për këtë arsye, një domethënie juridike të përcaktuar, përveç përdorimit të tij në debatet historike dhe politike.