Dirigjizëm
October 18, 2026 2026-10-18 8:11Orientim i politikës ekonomike që i jep shtetit rol të drejtpërdrejtë në drejtimin dhe bashkërendimin e veprimtarisë ekonomike. Termi vjen nga folja franceze diriger, që do të thotë të drejtosh. Ai lidhet veçanërisht me përvojën franceze, si në periudha perandorake, ashtu edhe republikane.
Ndërhyrja mund të marrë formën e detyrimeve ligjore, stimujve financiarë, subvencioneve, penaliteteve, shtetëzimit të sektorëve të caktuar ose planifikimit të gjerë. Shteti mund të përcaktojë përparësi dhe të ndikojë në investime, prodhim e shpërndarje pa e hequr domosdoshmërisht pronën private si bazë të ekonomisë.
Prandaj dirigjizmi nuk është sinonim i një ekonomie ku çdo ndërmarrje zotërohet nga shteti ose ku tregu është zhdukur. Ai përshkruan shkallën dhe mënyrën e drejtimit publik brenda një ekonomie që mund të mbetet kryesisht private. Debati për të lidhet me aftësinë e shtetit për të bashkërenduar zhvillimin, por edhe me kufijtë e informacionit, diskrecionin administrativ dhe ndikimin mbi konkurrencën.