Departament (njësi administrative franceze)

Njësi territoriale e administratës dhe e qeverisjes vendore në Francë. Departamenti francez duhet dalluar nga një dikaster ose ministri: ai është një territor me institucione përkatëse, jo thjesht një degë funksionale e qeverisë. Sistemi i departamenteve u krijua nga Revolucioni Francez, me ligjin e dhjetorit 1789 dhe përcaktimin e ndarjes territoriale më 1790, kur vendi ishte ende kryesisht rural. Kufijtë e rinj synonin të dobësonin besnikëritë ndaj provincave të vjetra dhe ta bënin administrimin më të njëtrajtshëm.

Me kalimin e kohës, departamentet u rrënjosën aq fort në jetën politike dhe shoqërore sa u bënë pengesë për disa përpjekje të mëvonshme për riorganizim administrativ. Në përshkrimet e ndarjes administrative përpara reformave të shekullit të njëzetenjëtë, Franca metropolitane paraqitej me 96 departamente, të ndara në 320 qarqe administrative, 3 530 kantone dhe 36 034 komuna. Këto shifra i përkasin një konfigurimi historik dhe nuk duhen marrë si inventar i pandryshueshëm i njësive territoriale.

Departamentet ndryshojnë shumë për nga sipërfaqja, popullsia, burimet dhe baza tatimore. Kritikët kanë argumentuar se një pjesë e tyre janë tepër të vogla për planifikim të gjerë ekonomik dhe për disa lloje infrastrukture shoqërore. Për t'iu përgjigjur këtyre nevojave, gjatë Republikës së Pestë u zhvillua niveli rajonal, që në Francën metropolitane kishte 22 rajone përpara riorganizimit të mëvonshëm. Çdo rajon bashkonte disa departamente.

Kompetencat rajonale u zgjeruan veçanërisht me reformat socialiste të decentralizimit të vitit 1982, por kjo nuk solli zhdukjen ose dobësimin e njëtrajtshëm të departamenteve. Përfaqësuesit e tyre të zgjedhur mbrojtën fushën e vet të veprimit dhe gjetën mbështetje te figura kombëtare, përfshirë Gaston Defferre-in, arkitektin e reformave të vitit 1982, François Mitterrand-in dhe, më herët, Georges Pompidou-n.

Departamentet fituan kompetenca më të gjera në arsimin dhe ndërtesat shkollore përkatëse, shërbimet shoqërore, rrugët dhe infrastrukturën tjetër. Decentralizimi ndryshoi tutelën e mëparshme të prefektit dhe e forcoi drejtimin nga organet e zgjedhura, pa e hequr kontrollin ligjor shtetëror. Për këtë arsye, departamenti mbeti një qendër e rëndësishme e politikës vendore dhe një bazë e veprimtarisë për politikanë rajonalë e kombëtarë të partive të ndryshme.

Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • Image
  • SKU
  • Rating
  • Price
  • Stock
  • Availability
  • Add to cart
  • Description
  • Content
  • Weight
  • Dimensions
  • Additional information
Click outside to hide the comparison bar
Compare