Demokraci konsociative
October 18, 2026 2026-10-18 8:11Model demokracie në të cilin qëndrueshmëria në një shoqëri me ndarje të thella sigurohet përmes bashkëpunimit dhe ndarjes së pushtetit ndërmjet udhëheqjeve të grupeve kryesore. Koncepti u zhvillua nga politologu holandez Arend Lijphart për të shpjeguar se si demokracia mund të funksionojë edhe kur kultura politike është e fragmentuar nga dallime fetare, gjuhësore, kombëtare ose të tjera.
Në vend që një grup ta përjashtojë vazhdimisht tjetrin nga pushteti, elitat e segmenteve të ndryshme ndërtojnë marrëveshje dhe bashkëpunojnë në qeverisje. Shembuj historikë janë Austria, Belgjika dhe Holanda; parime të ndarjes së pushtetit janë përdorur edhe në Irlandën e Veriut. Në Holandë, modeli lidhej me «shtyllëzimin»: grupet kishin institucione të veçanta, si shkolla ose mjete komunikimi, ndërsa udhëheqjet e tyre bashkëpunonin në nivelin politik. Stabiliteti mbështetet kështu në menaxhimin e ndarjeve, jo domosdoshmërisht në zhdukjen e identiteteve të ndryshme.