Qasje ndaj demokracisë që e lidh legjitimitetin e vendimeve politike me shqyrtimin e përbashkët, shkëmbimin publik të arsyeve dhe përfshirjen e gjerë të personave të prekur. Deliberimi është diskutim i arsyetuar, në të cilin pjesëmarrësit dëgjojnë njëri-tjetrin, shpjegojnë qëndrimet dhe mund t'i rishikojnë ato. Kjo qasje u zhvillua si reagim kritik ndaj modeleve që e përfytyrojnë demokracinë kryesisht si konkurrencë elitash, mbledhje votash ose maksimizim interesash private.

Teoritë deliberative janë të ndryshme, por i bashkon synimi që vendimet të dalin nga procedura të afta për të nxitur mirëkuptimin e ndërsjellë dhe arsyetimin publik. Votimi mund të mbetet i domosdoshëm, por legjitimiteti nuk matet vetëm nga rezultati përfundimtar. Rëndësi ka edhe mënyra se si u formuan preferencat, cilët persona patën mundësi të kontribuonin dhe nëse arsyet e dhëna mund të shqyrtohen e të kundërshtohen publikisht.

Ndërsa modelet përmbledhëse përqendrohen te bashkimi i preferencave të individëve ose te konkurrenca ndërmjet elitave, demokracia deliberative kërkon zgjerimin e pjesëmarrjes në formimin e vendimit. Ajo synon të krijojë një kuptim të arsyes publike dhe procedura që palët e interesuara të mund t'i vlerësojnë si të pranueshme, edhe kur nuk pajtohen plotësisht me njëra-tjetrën.

Përkrahësit e saj synojnë të ndryshojnë mënyra qeverisjeje të lidhura me përjashtimin shoqëror, pabarazitë e pushtetit dhe mosbesimin e ndërsjellë. Sipas tyre, një proces më gjithëpërfshirës i formimit të arsyes publike mund të prodhojë vendime më të arsyetuara dhe më legjitime dhe të zvogëlojë mangësitë demokratike të institucioneve ekzistuese. Ky është një argument për cilësinë e procesit demokratik, jo thjesht një emër tjetër për marrjen e vendimeve.