Demarki
October 18, 2026 2026-10-18 8:11Demarkia është model i organizimit demokratik i paraqitur nga John Burnheim më 1985, në të cilin përzgjedhja me short zëvendëson zgjedhjen elektorale si mënyrë për të caktuar pjesëmarrësit në organet vendimmarrëse. Synimi është që çështjet publike të trajtohen nga grupe qytetarësh të përzgjedhur rastësisht, në vend që pushteti të përqendrohet te përfaqësues që fitojnë zgjedhjet. Shorti përcakton kush merr pjesë; politikat dhe rrugët e veprimit diskutohen e vendosen nga këto organe, jo thjesht duke hedhur short ndërmjet masave të mundshme.
Propozimi mbështetet në kritikën e Burnheimit ndaj demokracisë përfaqësuese dhe marrëdhënies ndërmjet konkurrencës elektorale, interesave të organizuara dhe pushtetit politik. Disa vlerësues e kanë konsideruar këtë kritikë depërtuese, ndërsa shumë kundërshtarë e kanë gjykuar modelin e propozuar si të vështirë ose të pamundur për t'u zbatuar. Debati lidhet me aftësinë e përzgjedhjes me short për të siguruar përfaqësim, pjesëmarrje dhe vendimmarrje të përgjegjshme.