Crosland, Anthony
October 18, 2026 2026-10-18 8:11Politikan laburist dhe teoricien socialist britanik, i lindur më 1918 dhe i vdekur më 1977. Charles Anthony Raven Crosland, i njohur edhe si Tony Crosland, ndikoi ndjeshëm në Partinë Laburiste britanike dhe në partitë socialiste të Evropës kontinentale përmes veprës «E ardhmja e socializmit», botuar më 1956. Libri ofronte një rishikim të doktrinës socialiste dhe të mjeteve me të cilat ajo duhej të ndiqte qëllimet e saj në shoqëritë e zhvilluara.
Për Crosland-in, socializmi modern duhej të synonte liberalizmin politik dhe barazinë politike e shoqërore. Pikërisht përkushtimi ndaj barazisë e dallonte nga doktrinat e tjera. Ky qëllim kërkonte shpenzime të larta publike për shërbimet dhe rishpërndarje të të ardhurave e të pasurisë. Ai mendonte se një politikë e tillë bëhej më e realizueshme politikisht kur ekonomia zgjerohej, sepse rritja krijonte burime shtesë për përmirësimin e mirëqenies.
Mjeti kryesor për të siguruar këtë rritje ishte administrimi kejnsian i kërkesës në një ekonomi të përzier. Një pjesë e veprimtarisë ekonomike mund të ishte në pronësi të drejtpërdrejtë publike, por sistemi do të mbetej kryesisht me pronësi private. Crosland-i argumentonte se shtetëzimi i mëtejshëm i industrisë nuk duhej të trajtohej si qëllim i domosdoshëm i socializmit britanik. Shteti mund t'i ndiqte objektivat shoqërorë nëpërmjet kontrollit dhe rregullimit të industrisë pa marrë pronësinë e çdo ndërmarrjeje.
Një pjesë e rëndësishme e programit të tij ishte barazia në arsim. Ai mbështeste zëvendësimin e ndarjes ndërmjet shkollave të mesme selektive të orientuara akademikisht dhe shkollave të mesme moderne, ku shkonin nxënësit që nuk përzgjidheshin në të parat, me shkolla të mesme gjithëpërfshirëse të zonës së banimit. Kjo duhej shoqëruar me zgjerimin e mundësive për arsimin e lartë. Kjo reformë synonte të kapërcente ndarjen selektive brenda arsimit të mesëm.
Crosland-i hyri në kabinetin laburist më 1965 dhe mbeti një figurë e rëndësishme e partisë deri në vdekjen e parakohshme më 1977, kur ishte ministër i Jashtëm. Argumentet e tij ndihmuan lëvizjen për shkollat gjithëpërfshirëse dhe ushqyen skepticizmin e shumë socialistëve ndaj shtetëzimeve të tjera. Megjithatë, ndryshe nga disa socialistë me pikëpamje të ngjashme ekonomike e shoqërore, ai nuk ishte përkrahës entuziast i anëtarësimit britanik në Bashkësinë Evropiane.