Mark Tul Ciceroni (106–43 para erës sonë) ishte jurist, orator, politikan dhe mendimtar romak. Përvoja romake dha kontribut të madh në institucionet politike dhe në zhvillimin e së drejtës, ndërsa teoria e Ciceronit u mbështet gjerësisht edhe në trashëgiminë filozofike greke, veçanërisht te Platoni dhe te mendimi stoik. Ai është një nga ndërmjetësuesit më të rëndësishëm të kësaj trashëgimie në kulturën politike romake.

Në De finibus, mbi qëllimet themelore të jetës njerëzore dhe të mirën më të lartë, shqyrton çështje që shërbejnë si bazë për filozofinë morale e politike. De officiis, Mbi detyrat, trajton detyrimet morale dhe sjelljen që kërkohet edhe në jetën publike. De legibus, Mbi ligjet, lidh të drejtën natyrore dhe arsyen me ligjet fetare, gjykatat dhe funksionet e magjistratëve. Në De re publica, Mbi republikën, analizon format e qeverisjes dhe paraqet një model të idealizuar të rendit romak dhe të burrit shtetar. Themeli i bashkësisë politike është drejtësia dhe harmonia ndërmjet qytetarëve; çështja publike është çështje e popullit. Në rrethana të jashtëzakonshme pranohet një drejtues i vetëm, por autoriteti i tij duhet të ushtrohet brenda rendit kushtetues dhe për të mirën publike, jo për shpërblim material ose lavdi të çastit. Ideali lidhet edhe me përjetësinë e merituar përmes shërbimit ndaj bashkësisë.

Qëndrimet konkrete politike të Ciceronit kuptohen edhe nga jeta dhe fjalimet e tij. Ai vinte nga një familje e pasur, por jo nga fisnikëria e vjetër romake, dhe e ndërtoi pozitën përmes oratorisë, veprimtarisë juridike dhe politikës. Mbronte rendin republikan, rolin drejtues të senatit dhe bashkimin e qytetarëve që i konsideronte të përgjegjshëm për ruajtjen e tij. Ideali i tij nuk kufizohej te sundimi i një klike aristokratike dhe kundërshtonte marrëveshjet e drejtuesve që e vendosnin pushtetin mbi institucionet, si triumvirati i parë i formuar më 60 para erës sonë.

Pranimi i një udhëheqësi të jashtëzakonshëm gjatë krizës nuk nënkuptonte mbështetje për sundim personal të përhershëm. Fitorja e Oktavianit në Aktium më 31 para erës sonë, pas vdekjes së Ciceronit, hapi rrugën për përqendrimin e qëndrueshëm të pushtetit te një sundimtar. Kjo shënoi fundin e perspektivës së një republike të udhëhequr nga senati sipas idealit ciceronian.