Stirner, Max
October 18, 2026 2026-10-18 8:11Max Stirner (1806–1856), emri i vërtetë i të cilit ishte Johann Kaspar Schmidt, ishte filozof gjerman i lidhur me individualizmin radikal dhe me historinë e anarkizmit. Vepra e tij më e njohur, «I Vetmi dhe prona e tij», qarkulloi në fund të vitit 1844 me datën e botimit 1845. Ajo i jepte individit dhe vullnetit të tij rëndësi parësore dhe e kundërshtonte autoritetin e institucioneve shoqërore e politike kur ato paraqiteshin si fuqi detyruese mbi të. Kjo e bëri veprën ndikuese për rrymat individualiste të anarkizmit të shekullit XIX.
Stirner-i u formua nën ndikimin e hegelianëve të majtë ose të rinj, të cilët kërkonin t'i zbatonin parimet filozofike të Hegel-it në programe radikale politike. Marksi dhe Engelsi i kushtuan një kritikë të gjatë në dorëshkrimin e «Ideologjisë gjermane», të hartuar më 1845–1846. Ata e shihnin individualizmin e tij të skajshëm si të papajtueshëm me idetë e tyre socialiste dhe komuniste.
Interesimi për Stirner-in u ringjall në lëvizjen anarkiste evropiane gjatë viteve 1890. Individualizmi i tij është krahasuar edhe me filozofinë e Nietzsche-s, veçanërisht në interpretimet që theksojnë kundërshtimin e autoriteteve dhe të vlerave të pranuara. Cilësimi i këtyre tipareve si nihiliste është i debatueshëm, dhe ngjashmëria filozofike nuk provon një ndikim të drejtpërdrejtë: nuk është e sigurt se Nietzsche e kishte lexuar veprën e Stirner-it.