Solidariteti polak
October 18, 2026 2026-10-18 8:11Solidariteti, në polonisht Solidarność, ishte sindikata e pavarur e krijuar në Poloni më 1980 nën udhëheqjen e Lech Wałęsës, e cila u shndërrua njëkohësisht në lëvizje të gjerë shoqërore kundër sundimit komunist. Grevat masive dhe pakënaqësia publike e detyruan regjimin të bënte lëshime të paprecedenta për organizimin e pavarur të shoqërisë.
Shpallja e gjendjes ushtarake më 1981 solli shtypjen e veprimtarisë së saj; ndalimi ligjor erdhi më 1982, ndërsa rrjetet e lëvizjes vazhduan të vepronin në fshehtësi. Pas amnistisë së vitit 1986, Wałęsa krijoi një këshill të përkohshëm që vepronte haptazi, megjithëse sindikata ende nuk ishte legalizuar. Kjo rimëkëmbje publike duhet dalluar nga riregjistrimi ligjor, i cili ndodhi më 17 prill 1989.
Kontaktet dhe negociatat e nisura pas grevave të vitit 1988 çuan në Bisedimet e Tryezës së Rrumbullakët të shkurtit–prillit 1989. Solidariteti ishte pala kryesore opozitare në këtë proces, i cili hapi rrugën për largimin e negociuar nga monopoli politik i partisë komuniste. Zgjedhjet pjesërisht të lira të vitit 1989 e përshpejtuan ndryshimin. Përballë konkurrencës së plotë politike, veçanërisht rreth zgjedhjeve parlamentare tërësisht të lira të vitit 1991, koalicioni i gjerë i Solidaritetit u nda në parti dhe grupe interesash me orientime të ndryshme. Kjo shpërndarje politike nuk nënkuptoi zhdukjen e sindikatës; tregoi se bashkimi kundër regjimit kishte përfshirë forca me synime të ndryshme për rendin e ri.