Socializëm ndërkombëtar

Doktrinë sipas së cilës çlirimi socialist duhet të mbështetet në solidaritetin dhe veprimin ndërkombëtar të klasës punëtore, ndërsa revolucioni nuk mund të kuptohet vetëm si çështje e një shteti të izoluar. Thirrja e Marksit dhe Engelsit më 1848 për bashkimin e punëtorëve të të gjitha vendeve shprehte idenë se interesat klasore i kapërcejnë kufijtë kombëtarë.

Një formë e hershme organizative ishte Shoqata Ndërkombëtare e Punëtorëve, e njohur si Internacionalja e Parë, e themeluar në Londër më 1864 nga përfaqësues të lëvizjeve të ndryshme punëtore. Marksi luajti rol të rëndësishëm në programin dhe drejtimin e saj, por nuk ishte themeluesi i vetëm. Pas përçarjeve të brendshme, selia e Këshillit të Përgjithshëm u zhvendos në New York më 1872, me mbështetjen e Marksit, ndër të tjera për të penguar marrjen e kontrollit nga kundërshtarët e tij. Organizata e lidhur me këtë këshill u shpërbë formalisht në Philadelphia më 1876; zhvendosja dhe shpërbërja ishin dy ngjarje të ndryshme.

Internacionalja e Dytë u krijua më 1889 dhe përfshiu si marksistë, ashtu edhe socialistë të traditave të tjera. Ajo u përça më 1914, kur pjesa më e madhe e partive kryesore socialiste në vendet ndërluftuese mbështeti përpjekjet luftarake të shtetit të vet. Kjo shfaqi konfliktin ndërmjet solidaritetit ndërkombëtar të shpallur dhe besnikërive kombëtare, megjithëse pati edhe kundërshtarë socialistë të luftës.

Internacionalja e Tretë, ose Kominterni, u themelua më 1919 dhe u shpërbë më 1943. Politika zyrtare sovjetike e vuri theksin herë te revolucioni ndërkombëtar, herë te ndërtimi i socializmit në një vend, sipas vlerësimit të interesave dhe mundësive të Bashkimit Sovjetik. Kjo nuk do të thoshte se retorika ndërkombëtariste zhdukej sa herë që përparësi merrte konsolidimi i shtetit sovjetik.

Përkrahësit e Trockit krijuan Internacionalen e Katërt si alternativë ndaj drejtimit stalinist të lëvizjes komuniste. Emri «Socialistët Ndërkombëtarë» është përdorur gjithashtu nga organizata të lidhura me tradita trockiste. Megjithatë, emërtimi i përgjithshëm «socializëm ndërkombëtar» është më i gjerë se çdo organizatë e veçantë dhe nuk përcakton vetvetiu përkatësinë në një rrymë të vetme.

Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • Image
  • SKU
  • Rating
  • Price
  • Stock
  • Availability
  • Add to cart
  • Description
  • Content
  • Weight
  • Dimensions
  • Additional information
Click outside to hide the comparison bar
Compare