Tërësia e rregullave me të cilat votat e qytetarëve përcaktojnë zgjedhjen e përfaqësuesve ligjvënës ose të drejtuesve të ekzekutivit. Një ndarje e dobishme dallon sistemet me shumicë relative, sistemet që kërkojnë shumicë absolute dhe sistemet proporcionale. Në të parat fiton kandidati me më shumë vota se çdo rival, edhe pa kaluar gjysmën e votave. Në të dytat përdoren një ose më shumë faza, ose transferimi i preferencave, për të siguruar një shumicë më të gjerë. Sistemet proporcionale synojnë ta afrojnë shpërndarjen e vendeve me shpërndarjen e votave.

Sistemet me shumicë relative kanë qenë veçanërisht karakteristike për Britaninë e Madhe dhe disa ish-koloni britanike, përfshirë Shtetet e Bashkuara dhe Indinë. Franca dhe Australia ofrojnë shembuj të sistemeve të ndryshme me kërkesë shumice për zgjedhjet ligjvënëse. Sisteme të këtij lloji përdoren gjerësisht edhe për zgjedhjen e drejtpërdrejtë të presidentëve; në krahasimet e fundit të shekullit XX ato përfshinin afërsisht gjysmën e vendeve që i zgjidhnin drejtpërdrejt drejtuesit e ekzekutivit. Familja proporcionale përfshin shumë variante dhe nuk ekziston një kriter i vetëm i pranuar nga të gjithë që e shpall njërin prej tyre më të mirin.

Sistemet me shumicë relative priren ta përqendrojnë konkurrencën te dy partitë kryesore, sipas prirjes së njohur si ligji i Duverger-së. Një përjashtim i rëndësishëm lind kur partitë rajonale kanë mbështetje të përqendruar gjeografikisht. Kërkesa e shumicës mund të jetë veçanërisht e përshtatshme për zgjedhjen e një presidenti të vetëm, për të cilin synohet të paktën mbështetja e shumicës kundrejt rivalit të fundit. Kjo jep një arsyetim për sisteme si vota alternative, megjithëse as ato nuk janë të përsosura.

Kur zbatohet për zgjedhjen e një kuvendi të tërë, sistemi mazhoritar mund të krijojë shtrembërime të forta ndërmjet përqindjes së votave dhe numrit të mandateve. Në sistemet proporcionale, numri i partive të përfaqësuara varet pjesërisht nga madhësia e zonës zgjedhore, pra nga numri i vendeve që ndahen në të: sa më shumë mandate të ketë zona, aq më shumë parti priren të sigurojnë përfaqësim. Ai varet gjithashtu nga ndarjet shoqërore dhe politike që ekzistojnë në elektorat.