Gjeografi zgjedhore

Fushë studimi që shqyrton shpërndarjen hapësinore të votimit, efektet gjeografike të sistemeve zgjedhore dhe ndarjen e vendeve përfaqësuese ndërmjet territoreve e brenda tyre. Ajo u zhvillua si nëndisiplinë e dallueshme fillimisht në Francë. André Siegfried-i tregoi lidhje ndërmjet tipareve fizike të terrenit të Francës perëndimore dhe modeleve të ndryshme të votimit. Metodat e tij të lidhjes së të dhënave territoriale u përdorën edhe nga studiues të tjerë, ndër të cilët V. O. Key për jugun e Shteteve të Bashkuara dhe Henry Pelling për Britaninë e epokave viktoriane e eduardiane.

Gjatë viteve 1960, shqetësimi për gabimin ekologjik bëri që këto metoda të humbnin terren përballë studimeve të bazuara në anketime. Gabimi ekologjik lind kur lidhjet e vërejtura për njësi të tëra territoriale interpretohen pa të drejtë si prova për sjelljen e individëve që banojnë në to. Më vonë, zhvillimi i teknikave më të ndërlikuara analitike nxiti një ringjallje të studimit gjeografik të zgjedhjeve.

Gjeografia e sistemeve zgjedhore është studiuar gjerësisht, ndonëse jo në mënyrë të njëtrajtshme. Në sistemet ku fiton kandidati me më shumë vota në zonë, një parti e vogël mund të përfitojë nga përqendrimi territorial i mbështetjes së saj, ndërsa shpërndarja e njëtrajtshme e të njëjtit numër votash mund ta lërë pa vende. Për partitë e mëdha, shpërndarja e gjerë e mbështetjes mund të sjellë fitore në shumë zona, kurse përqendrimi i tepërt mund të prodhojë shumica të mëdha në pak zona dhe më pak vende gjithsej. Pra, efekti varet edhe nga sa vota shpenzohen në zona të humbura ose grumbullohen përtej numrit të nevojshëm për fitore.

Në një model të thjeshtuar, kufiri ndërmjet një partie relativisht të vogël dhe një partie relativisht të madhe lidhet me numrin e partive konkurruese: në një sistem me tri parti vendoset rreth një të tretës së votave, në një sistem me katër parti rreth një të katërtës, e kështu me radhë. Këto janë pika orientimi për analizën e shpërndarjes së mbështetjes, jo pragje ligjore ose garanci universale për fitimin e vendeve. Efekte të ngjashme territoriale shfaqen edhe në sisteme të tjera zgjedhore, përveçse kur përfaqësimi afrohet shumë me proporcionalitetin e plotë.

Gjeografia e ndarjes së vendeve ka dy probleme kryesore. I pari është shpërndarja e mandateve ndërmjet njësive që marrin disa vende, si shtetet e një federate, qarqet ose zonat shumëmandatëshe. Meqë mandatet janë numra të plotë, duhet gjetur një mënyrë për të kthyer në vende konkrete një përpjesëtim që shpesh jep numra thyesorë. Problemi i dytë është ndarja e territorit brenda këtyre njësive. Ai përfshin manipulimin partiak të kufijve të zonave zgjedhore, të njohur si gerrymandering, si edhe përllogaritjet për të përcaktuar kufij optimalë sipas kritereve jopartiake.

Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • Image
  • SKU
  • Rating
  • Price
  • Stock
  • Availability
  • Add to cart
  • Description
  • Content
  • Weight
  • Dimensions
  • Additional information
Click outside to hide the comparison bar
Compare