Demagogu është udhëheqës ose veprimtar politik që kërkon mbështetje duke nxitur emocionet, paragjykimet dhe armiqësitë e turmës. Në përdorimin e zakonshëm termi është përkeqësues dhe nënkupton manipulim të publikut për qëllime të pushtetit, jo thjesht aftësi për të folur në mënyrë bindëse.

Prejardhja lidhet, ashtu si te fjala demokraci, me fjalën greke demos, e cila mund të nënkuptonte popullin si bashkësi qytetare ose turmën. Në përdorimin klasik, demagogu mund të ishte udhëheqësi i një turme, por edhe një udhëheqës popullor në një rend ku vendimmarrja u përkiste qytetarëve të rritur meshkuj. Në këtë kuptim të vjetër asnjanës, drejtuesit e demokracive moderne mund të quheshin udhëheqës të popullit. Kuptimi modern mbizotërues, megjithatë, lidhet me dyshimin se mobilizimi i turmës përdoret për qëllime të ulëta ose shkatërrimtare.

Në Angli, ky përdorim u përhap gjatë Luftës Civile të shekullit XVII. John Milton-i e përdorte fjalën për aktivistë politikë të kohës së vet. Më pas një varg mendimtarësh liberalë e trajtuan demagogjinë si arsye për kufizime kushtetuese të pushtetit dhe për mbrojtjen e lirisë nga manipulimi i shumicës.

John Stuart Mill-i përdori shembullin e një turme të acaruar përpara shtëpisë së një tregtari drithi për të treguar se konteksti ndryshon vlerësimin e fjalës. Mendimi se tregtarët e drithit i lënë të varfrit të uritur mund të mbrohet kur botohet si opinion, por nxitja e të njëjtës akuzë përpara turmës së mbledhur te shtëpia e tregtarit mund të bëhet shtytje e drejtpërdrejtë për dëm. Lord Acton-i i shihte demagogët nacionalistë dhe jotolerantë në fe si rrezik të vazhdueshëm brenda demokracisë dhe kundër saj.

Joseph Schumpeter-i i vazhdoi këto shqetësime në teorinë politike të shekullit XX. Duke përdorur psikologjinë e turmave të Gustave Le Bon-it, ai theksoi mundësinë që turmat të sillen në mënyrë të paqëndrueshme, joracionale dhe të tërhiqen nga zgjidhje të dhunshme. Ky ishte një interpretim teorik i sjelljes kolektive, jo përshkrim i çdo publiku demokratik. Suksesi i Hitlerit si mobilizues demagogjik ishte një shtysë e rëndësishme e këtij shqetësimi, por fenomeni nuk përfundoi me regjimin e tij.