De Gaulle, Charles

Charles de Gaulle (1890–1970) ishte ushtarak dhe politikan francez, president i Republikës së Pestë më 1959–1969 dhe figura qendrore e lëvizjes politike të njohur si golizëm. Autoriteti i tij lidhej fillimisht me qëndresën franceze gjatë Luftës së Dytë Botërore. Pas luftës, ai u bë kundërshtar i rendit të Republikës së Katërt dhe kërkoi një presidencë me pushtet të fortë ekzekutiv. Sipas tij, vetëm një drejtim i tillë mund të mbronte sovranitetin e pavarësinë kombëtare të Francës, të siguronte konsensus e kohezion shoqëror dhe të nxiste modernizimin e shpejtë.

Lëvizja e lidhur me emrin e tij mori forma të ndryshme organizative përgjatë karrierës së tij dhe pas saj. Tubimi i Popullit Francez, RPF, i periudhës së pasluftës kishte një profil nacionalist luftarak dhe kundërshtues ndaj regjimit. Golizmi ishte pragmatik dhe i përshtatshëm ndaj rrethanave, me më pak ngurtësi doktrinare sesa shumë lëvizje të tjera politike. De Gaulle-i u tërhoq pas humbjes së referendumit të vitit 1969 dhe vdiq më 1970.

Trashëgimia e tij ndryshoi nën pasardhësit. Bashkimi për Mbrojtjen e Republikës, UDR, i lidhur me Georges Pompidou-n, shprehte një konservatorizëm më përshtatës, ndërsa Tubimi për Republikën, RPR, i Jacques Chirac-ut, përdori një populizëm më të theksuar, që kujtonte disa tipare të RPF-së. Në fund të shekullit XX, organizatat goliste përbënin një nga forcat kryesore të disiplinuara dhe me bazë të gjerë anëtarësie në të djathtën franceze.

Midis viteve 1974 dhe 1995, golistët nuk e mbajtën presidencën. Pas humbjes së së djathtës më 1981, fitorja e saj parlamentare më 1986 e solli Chirac-un në krye të qeverisë. Programi i tij i viteve 1986–1988 tregoi largim nga disa tipare të golizmit tradicional: ai përqafoi liberalizmin ekonomik dhe privatizimin e sektorit shtetëror, u largua nga ndërhyrja e gjerë shtetërore e planifikimi qendror dhe mbështeti integrimin më të afërt europian e Tregun e Përbashkët.

Gjatë bashkëjetesës institucionale me presidentin e majtë François Mitterrand, Chirac-u vuri në diskutim edhe shtrirjen e kompetencave presidenciale në mbrojtje dhe politikë të jashtme. Ai nuk arriti ta fitonte presidencën më 1988, por e fitoi më 1995. Këto zhvillime tregojnë se trashëgimia politike e de Gaulle-it nuk mbeti një program i pandryshuar: ajo ruajti emrin dhe disa përparësi kombëtare, ndërsa ndryshoi në organizim, ekonomi dhe qëndrim ndaj Europës.

Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • Image
  • SKU
  • Rating
  • Price
  • Stock
  • Availability
  • Add to cart
  • Description
  • Content
  • Weight
  • Dimensions
  • Additional information
Click outside to hide the comparison bar
Compare