Proces shumëpërmasor ndryshimi që zakonisht nënkupton kalimin nga një gjendje më pak e dëshirueshme në një gjendje më të dëshirueshme. Zhvillimi është koncept normativ: përdorimi i tij përmban një gjykim për atë që quhet përmirësim. Për këtë arsye nuk ka një përkufizim të vetëm të pranuar nga të gjithë. Sipas disa qasjeve, përmbajtja e zhvillimit duhet lidhur me kohën, vendin dhe rrethanat, jo me një formulë universale që zbatohet pa ndryshim në çdo shoqëri.

Efikasiteti ekonomik më i madh, zgjerimi i kapacitetit prodhues dhe përparimi teknologjik konsiderohen përgjithësisht kushte të rëndësishme që zhvillimi të zgjasë. Po kështu, larmishmëria e ekonomisë dhe e industrisë, si edhe aftësia për t'u përshtatur ndaj goditjeve të jashtme, e bëjnë atë më të qëndrueshëm. Një ekonomi që varet vetëm nga një produkt ose që nuk mund t'u përgjigjet ndryshimeve të jashtme mund të ketë rritje të përkohshme pa fituar aftësi të qëndrueshme zhvillimi.

Studiuesit e disiplinave të ndryshme i kanë shtuar kësaj përmbajtjeje ekonomike ndryshimet në strukturën shoqërore, në qëndrime, në motivime dhe në përdorimin e përfitimeve të rritjes. Sipas këtyre qasjeve, rritja e produktit kombëtar bruto dhe e të ardhurave reale mesatare për frymë është mjet, jo qëllim përfundimtar. Mirëqenia shoqërore përfshin edhe jetën kulturore e shpirtërore, dinjitetin individual dhe vlerësimin e bashkësive, të cilat nuk mund të maten plotësisht me të ardhurat monetare.

Një përkufizim e lidh zhvillimin me krijimin e kushteve që lejojnë realizimin e potencialit të personalitetit njerëzor. Në praktikë kjo kërkon pakësimin e varfërisë, të pabarazisë dhe të papunësisë. Një qasje tjetër e përqendron vëmendjen te plotësimi gjithnjë e më i mirë i nevojave bazë, duke nisur nga ushqimi. Debati vazhdon për shtrirjen e këtyre nevojave: për shembull, nëse dhe në ç'mënyrë arsimi duhet përfshirë në minimumin e domosdoshëm.

Për ta vlerësuar zhvillimin janë përdorur tregues të kushteve shoqërore, si sigurimi i strehimit, dhe tregues të cilësisë fizike të jetës, si jetëgjatësia. Këto matje e zgjerojnë vështrimin përtej prodhimit. Ato ngrenë edhe çështjen e shpërndarjes: sa rritet ekonomia, në cilët sektorë rritet dhe kush i merr përfitimet? Marrëdhënia ndërmjet ritmit të rritjes, modelit të saj dhe barazisë ka qenë objekt debatesh teorike dhe kërkimesh empirike. Një mesatare më e lartë e të ardhurave nuk tregon vetvetiu nëse është përmirësuar gjendja e grupeve më të varfra.

Në disa teori, zhvillimi përfshin edhe rritjen e aftësisë së një vendi për t'u mbështetur në burimet e veta dhe për t'i përcaktuar vetë zgjedhjet e tij. Kjo mbështetet në idenë se zhvillimi është proces që një shoqëri e ndërmerr dhe e drejton, jo thjesht një përfitim që i jepet nga jashtë. Zvogëlimi i varësisë dhe forcimi i vetëvendosjes kombëtare bëhen kështu pjesë e vlerësimit të tij.

Përmasa mjedisore shprehet në konceptin e zhvillimit të qëndrueshëm: plotësimi i nevojave të brezit të sotëm duhet të ruajë aftësinë e brezave të ardhshëm për të plotësuar nevojat e tyre. Zgjerimi ekonomik që shteron burimet ose dëmton rëndë kushtet e jetesës së ardhshme nuk mjafton për të quajtur një proces të suksesshëm zhvillimi. Përmasa politike përfshin pjesëmarrjen, qeverisjen llogaridhënëse dhe respektimin e të drejtave të njeriut, së bashku me përmbushjen e nevojave materiale.

Në këtë kuptim të gjerë, zhvillimi lidhet me zgjerimin e lirisë. Një nevojë themelore mund të jetë vetë mundësia për t'i përcaktuar nevojat dhe për të marrë pjesë në vendimet që ndikojnë jetën personale. Vlera kryesore e zhvillimit ekonomik mund të qëndrojë pikërisht te zgjerimi i zgjedhjeve njerëzore. Për këtë arsye, shumë autorë që kanë studiuar vendet e quajtura tradicionalisht Bota e Tretë kërkojnë një proces nga poshtë lart: njerëzit e zakonshëm duhet ta kuptojnë, ta nisin, ta drejtojnë dhe ta kontrollojnë zhvillimin, duke qenë pjesëmarrës në të dhe jo vetëm marrës të rezultateve.