Wollstonecraft, Mary
October 18, 2026 2026-10-18 8:12Mary Wollstonecraft (1759–1797), një nga themelueset e teorisë feministe britanike. Në «Në mbrojtje të të drejtave të gruas» (1792), shqyrtoi nënshtrimin e grave përmes parimeve iluministe të arsyes dhe të barazisë. Ajo e kuptonte arsyen si aftësi për të fituar dije, për të gjykuar dhe për të formuar vetë orientimin moral, duke argumentuar se kjo aftësi u përket njëlloj grave dhe burrave.
Dallimet e vërejtura në sjellje nuk provonin, sipas saj, një inferioritet natyror të grave. Ato prodhoheshin në masë të madhe nga mohimi i mundësive të barabarta arsimore dhe nga edukimi që i mbyllte gratë brenda stereotipit të roleve mëmësore e familjare. Në «Mendime mbi edukimin e vajzave», ajo trajtoi gjithashtu rëndësinë e edukimit të tyre; në mendimin e saj më të gjerë, qasja e barabartë në arsim ishte kusht për pavarësi dhe gjykim moral.
Idetë e Wollstonecraft-it për arsimin dhe barazinë u bënë pikë referimi për lëvizjet e mëvonshme feministe dhe për përpjekjet për mundësi të barabarta. Ndikimi i tyre u shtri edhe në traditën e argumenteve që mbështetën reformimin e legjislacionit mbi pozitën e grave.