Karl Wittfogel ishte studiues i njohur në teorinë politike krahasuese për shpjegimin e despotizmit oriental nëpërmjet organizimit të ekonomisë së ujitjes. Në veprën «Despotizmi oriental» të vitit 1957 ai argumentoi se shoqëritë që vareshin nga sisteme shumë të mëdha ujitjeje kishin nevojë për planifikim dhe administrim të centralizuar. Organizimin e dalë nga kjo varësi e quajti «shoqëri hidraulike» dhe e lidhi me përqendrimin e pushtetit politik.

Teza e tij ringjalli një traditë më të vjetër interpretimi. Montesquieu e kishte lidhur klimën dhe gjeografinë fizike me strukturat e sundimit, duke e paraqitur Azinë si hapësirë të prirur drejt pushtetit despotik. Një lidhje e afërt gjendet në diskutimin e Marxit mbi mënyrën aziatike të prodhimit. Wittfogeli e vendosi theksin te kontrolli qendror i veprave hidraulike dhe marrëdhënia e këtij kontrolli me autoritetin shtetëror.

Shpjegimi është kundërshtuar nga studiues të qeverisjes krahasuese si një përgjithësim tepër i gjerë për shoqëri dhe periudha shumë të ndryshme. Prania e ujitjes së organizuar nuk mjafton vetvetiu për të provuar një formë të caktuar despotizmi; lidhja ndërmjet nevojës ekonomike, administrimit dhe pushtetit politik kërkon shqyrtim historik të posaçëm. Rëndësia e Wittfogelit qëndron te kjo tezë me ndikim dhe te debati që ajo nxiti.