Winstanley, Gerrard
October 18, 2026 2026-10-18 8:12Mendimtar fetar e politik anglez (1609–1676), udhëheqës i Diggers-ave, të njohur edhe si Niveluesit e Vërtetë. Ata e konsideronin tokën një pasuri të përbashkët të njerëzimit dhe kundërshtonin përjashtimin e njerëzve nga mundësia për ta punuar e për të jetuar prej saj. Sipas tyre, pronësia që i privonte të tjerët nga toka kishte lindur historikisht nga pushtimi i paligjshëm dhe binte ndesh me vullnetin hyjnor.
Winstanley propozonte marrjen në përdorim të përbashkët të tokave komunale dhe të sipërfaqeve të papunuara. Ai mbronte veprim paqësor dhe, më 1649, Diggers-at krijuan një bashkësi jetëshkurtër në St George's Hill të Surrey-t. Eksperimenti synonte ta vinte në praktikë punën dhe përfitimin e përbashkët, ndërsa përballej me armiqësinë e pronarëve dhe të autoriteteve.
Mendimi i tij vinte në pikëpyetje legjitimitetin e pushtetit që mbronte përjashtimin përmes pronës private. Në shkrimet e mëvonshme, projekti i një rendi të përbashkët mori edhe elemente më të rrepta disiplinore e autoritare. Kjo larmi shpjegon pse si tradita anarkiste, ashtu edhe ajo socialiste e kanë përfshirë ndër pararendësit e tyre: te ai bashkëjetojnë kundërshtimi i sundimit dhe kërkesa për një organizim të detyrueshëm të jetës së përbashkët.