Votimi sipas çështjeve është zgjedhja e një partie ose kandidati mbi bazën e qëndrimeve për problemet politike që votuesi i konsideron të rëndësishme. Ideja kërkon që këto çështje, dhe krahasimi i alternativave për to, të kenë peshë të ndjeshme në vendimin zgjedhor.

Përpara zhvillimit të anketave, shumë autorë e merrnin të mirëqenë se kjo ishte mënyra e zakonshme e votimit në demokraci. Megjithatë, kishte edhe skeptikë, nga Condorcet-i te Schumpeter-i; ky i fundit kundërshtonte jo vetëm përshkrimin se votuesit vendosnin rregullisht mbi programe, por edhe idenë se ky duhej të ishte domosdoshmërisht modeli i demokracisë.

Anketat e para sollën një pamje tjetër. Ato theksonin zakonin dhe identifikimin me partinë, ndërsa votimit sipas çështjeve i jepnin pak rol. Shumë votues kishin njohuri të kufizuara për një pjesë të madhe të temave që diskutonin politikanët e gazetarët. Ky rezultat nuk do të thoshte se asnjë çështje nuk kishte rëndësi, por sfidonte përfytyrimin e votuesit që krahason në hollësi të gjithë programin.

Nga fundi i viteve 1960 koncepti fitoi përsëri terren. Kjo lidhej pjesërisht me ndikimin e teorisë së zgjedhjes racionale dhe pjesërisht me rishqyrtimin e kontekstit të anketave amerikane të viteve 1950. Ato ishin kryer në një periudhë relativisht të qetë dhe me pajtim të gjerë politik, ndaj rezultatet nuk mund të përgjithësoheshin pa kufi.

Kur analiza përqendrohet te çështjet që janë realisht të spikatura për zgjedhësit, votimi sipas tyre mund të ketë rol të rëndësishëm. Një faktor tjetër është votimi retrospektiv: vlerësimi i performancës së partisë ose ekipit që ka qeverisur. Këtu votuesi krahason veprimet e provuara të qeverisë me premtimet ende të paprovuara të opozitës. Krahasimi është i pabarabartë në llojin e provave që përdor, gjë që shumë zgjedhës e kuptojnë.