Votë e kufizuar
October 18, 2026 2026-10-18 8:12Vota e kufizuar është një procedurë zgjedhore në të cilën çdo votues ka më pak vota sesa numri i vendeve që duhen plotësuar në një zonë me disa përfaqësues. Kufizimi mund t'u japë mundësi grupeve që nuk përbëjnë shumicën të fitojnë një pjesë të vendeve, sepse shumica nuk mund t'i votojë të gjithë kandidatët e vet me të gjitha votat e secilit mbështetës.
Një shembull historik ishte sistemi i përdorur në disa qytete të mëdha britanike më 1867–1885. Në zona që zgjidhnin tre deputetë, çdo votues kishte dy vota. Një shembull tjetër është vota e vetme e patransferueshme, e përdorur historikisht në zgjedhjet për Dhomën e Përfaqësuesve të Japonisë përpara reformës së vitit 1994. Në atë sistem, çdo votues jepte një votë në një zonë ku zgjidheshin disa përfaqësues.
Vota e kufizuar mund të përmirësojë përfaqësimin e pakicave dhe nganjëherë përshkruhet si sistem gjysmëpërpjesëtimor. Megjithatë, ajo nuk garanton vetvetiu që pjesa e vendeve të secilës parti të përputhet me pjesën e votave. Rezultati varet nga madhësia e grupeve, numri i kandidatëve dhe shpërndarja e votave ndërmjet tyre. Charles Lutwidge Dodgson-i ishte ndër studiuesit që analizuan vetitë dhe mundësitë strategjike të këtyre procedurave.
Rasti i liberalëve të Birmingham-it ilustron rëndësinë e organizimit të votës. Ata e ndanë qytetin në tri zona organizative dhe u kërkuan mbështetësve të secilës zonë të votonin për një çift të ndryshëm nga tre kandidatët liberalë. Kështu, votat u shpërndanë në mënyrë të bashkërenduar ndërmjet të tre kandidatëve dhe liberalët fituan të tre vendet. Shumë bashkëkohës e panë këtë si shmangie të synimit që njëri vend t'i mbetej pakicës. Përvoja kontribuoi në kundërshtimin e sistemit, i cili u hoq në Britani më 1885. Shembulli tregon se kufizimi i numrit të votave mund të ndryshojë stimujt strategjikë pa e përjashtuar fitoren e plotë të një partie.