Vetadministrimi punëtor është drejtimi i një ndërmarrjeje ose i një vendi pune nga vetë njerëzit që punojnë aty, drejtpërdrejt ose përmes përfaqësuesve të zgjedhur prej tyre. Termi lidhet me demokracinë në vendin e punës dhe njihet edhe me emërtimin francez autogestion. Në kuptimin e ngushtë, ai nënkupton kontroll real të punëtorëve mbi vendimmarrjen, ndërsa demokracia industriale mund të përfshijë edhe forma më të kufizuara pjesëmarrjeje.

Ideja u zhvillua së bashku me socializmin, por nuk përputhet domosdoshmërisht me çdo program socialist. Klauzola IV e kushtetutës së Partisë Laburiste britanike, në formulimin që kishte nga viti 1918 deri më 1995, bashkonte pronësinë e përbashkët të mjeteve të prodhimit, shpërndarjes dhe shkëmbimit me synimin për administrim dhe kontroll popullor të industrive e shërbimeve. Megjithatë, pronësia publike dhe vetadministrimi i punëtorëve nuk janë e njëjta gjë. Nëse minierat e qymyrit shtetëzohen, lind pyetja nëse ato u përkasin minatorëve apo popullit në tërësi. Interesat mund të dallojnë: çmimi i lartë i qymyrit mund të shtojë të ardhurat e ndërmarrjes dhe përfitimet e prodhuesve, ndërsa konsumatorët kanë interes për çmim më të ulët.

Ky problem është diskutuar shpesh brenda socializmit, ndër të tjera në konfliktet ndërmjet Marx-it dhe Bakunin-it gjatë viteve 1870. Ai mori rëndësi të veçantë afërsisht nga viti 1900 deri më 1920, me ngritjen e sindikalizmit revolucionar dhe të socializmit të esnafeve. Sindikalistët kërkonin që punëtorët e çdo industrie të merrnin kontrollin e saj. Kritikët kundërshtonin se ky program nuk shpjegonte mjaftueshëm si do të siguroheshin shpërndarja e drejtë dhe shkëmbimi i efektshëm ndërmjet industrive. Socializmi i esnafeve mbronte forma jorevolucionare të demokracisë industriale, por u përball me pyetje të ngjashme për bashkërendimin ekonomik.

Sipas këtij interpretimi kritik, këto vështirësi dobësuan alternativën ndaj modelit të shtetëzimit të administruar nga borde të emëruara. Në atë model, përfaqësimi i interesit të përgjithshëm mund të vihej përpara vetëqeverisjes së prodhuesve. Ilustrimi polemik ishte se një hekurudhar mund të emërohej në bordin e qymyrit dhe një minator në bordin e hekurudhave, ndërsa punëtorëve të secilës industri nuk u jepej automatikisht kontrolli i bordit të industrisë së vet. Ky ilustrim shpreh dallimin ndërmjet administrimit shtetëror dhe kontrollit punëtor, jo një ndalim juridik të përgjithshëm të emërimit të minatorëve në organet e qymyrit.

Debatet mbi socializmin e tregut në vitet 1980 ringjallën interesin për vetadministrimin dhe për eksperimentet e tij më të suksesshme. Një shembull i rëndësishëm është rrjeti i ndërmarrjeve kooperative të prodhuesve në Mondragón, në vendin bask të Spanjës. Ndërmarrjet e kontrolluara nga punëtorët mund të përballen me mungesë kapitali dhe me konflikte interesi ndërmjet anëtarëve ekzistues dhe punonjësve të rinj: pranimi i anëtarëve të rinj kërkon vendime mbi ndarjen e pronësisë, të të ardhurave dhe të pushtetit vendimmarrës. Këto vështirësi mund të jenë më të kufizuara kur ndërmarrja mbështetet kryesisht te njohuritë dhe aftësitë njerëzore, në vend të investimeve të mëdha në makineri. Kjo ka nxitur interes për forma pjesëmarrjeje punëtore në shërbime, përfshirë informatikën dhe teknologjinë e informacionit.

Jo të gjithë përkrahësit e demokracisë në vendin e punës janë socialistë. Në veprat e tij të mëvonshme, mendimtari liberal Robert A. Dahl argumentonte se njerëzit duhet të kenë fuqi për të marrë vendime në vendin e punës, ashtu si në jetën politike. Nga ky këndvështrim, vetadministrimi përligjet edhe si zgjerim i parimit demokratik në një fushë që ndikon drejtpërdrejt në jetën e përditshme.