Unikameralizëm
October 18, 2026 2026-10-18 8:11Sistem në të cilin organi ligjvënës përbëhet nga një dhomë e vetme. Ai dallohet nga bikameralizmi, ku ligjvënia ndahet ndërmjet dy dhomave. Parlamente njëdhomëshe kanë, ndër të tjera, Finlanda, Greqia dhe Norvegjia. Ky organizim është i zakonshëm në shtete unitare dhe në disa njësi të federatave; Nebraska është i vetmi shtet amerikan me legjislaturë njëdhomëshe.
Disa vende kanë kaluar nga dy dhoma në një, si Zelanda e Re dhe Suedia. Heqja e dhomës së dytë mund të mbështetet në argumentin se ajo e ndërlikon procedurën pa shtuar përfaqësim ose kontroll të mjaftueshëm. Unikameralizmi nuk është domosdoshmërisht përjashtim në shkallë botërore; të dhënat bashkëkohore tregojnë se shumë parlamente kombëtare organizohen në këtë mënyrë.
Në federata, një dhomë e dytë shihet zakonisht si mjet përfaqësimi dhe mbrojtjeje i njësive përbërëse përballë qendrës. Për këtë arsye, pajtimi i federalizmit me një dhomë të vetme kërkon mekanizma të tjerë që t'u japin njësive territoriale zë në vendimmarrje. Megjithatë, lidhja ndërmjet federalizmit dhe bikameralizmit është një prirje institucionale, jo një domosdoshmëri logjike.
Dhoma e dytë mund të shërbejë edhe si pengesë ndaj vendimeve arbitrare të një shumice partiake në dhomën e parë. Por ky funksion kontrolli mund të realizohet pjesërisht me mjete të tjera, si kushtetuta, garancitë e të drejtave dhe shqyrtimi gjyqësor. Vlerësimi i një sistemi njëdhomësh kërkon, pra, shqyrtimin e gjithë strukturës së përfaqësimit dhe të kufizimit të pushtetit, jo vetëm numrin e dhomave.