Historian athinas, i lindur rreth vitit 460 p.e.s. dhe i vdekur pas vitit 404 p.e.s. Historia e tij e Luftës së Peloponezit, konfliktit midis Athinës dhe Spartës, është një nga veprat klasike për luftën dhe politikën. Tukididi kishte qenë vetë komandant athinas dhe kishte përjetuar dështim ushtarak. Në rrëfimin e hollësishëm të luftës ai kërkoi shpjegime te veprimet e njerëzve, te karakteret, interesat dhe marrëdhëniet e fuqisë, në vend të ndërhyrjeve të perëndive. Kjo e dallonte nga shumë mënyra të tjera të rrëfimit historik të kohës.

Qasja e tij konsiderohet themelore për traditën realiste të marrëdhënieve ndërkombëtare. Synimi kryesor është të kuptohen shkaqet dhe mekanizmat e luftës, megjithëse vepra përmban edhe gjykime morale, të shprehura ose të nënkuptuara, sidomos për trysnitë e brendshme që i shtyjnë bashkësitë politike drejt konfliktit. Në shpjegimin e zanafillës së luftës, Tukididi dallon ankesat dhe mosmarrëveshjet e deklaruara nga shkaku më i thellë: rritja e fuqisë së Athinës dhe frika që kjo ngjalli te Sparta.

Debati për Mitilenën dhe Dialogu i Melosit paraqesin dilemat me të cilat përballen drejtuesit politikë në luftë. Në Dialogun e Melosit, athinasit i kërkojnë ishullit të vogël nënshtrim, duke u mbështetur në epërsinë e tyre ushtarake dhe në pamundësinë e kundërshtarit për t'u mbrojtur me sukses. Argumentet e tyre mbi forcën, interesin dhe kufijtë e drejtësisë midis palëve të pabarabarta janë të afërta me arsyetimin e realistëve modernë. Pas dorëzimit të Melosit, sipas rrëfimit të Tukididit, athinasit vranë burrat në moshë ushtarake që kapën dhe shitën si skllevër gratë e fëmijët.

Analiza e tij e dobësimit të Athinës thekson rënien e maturisë politike pas vdekjes së Perikliut dhe ekspeditën shkatërrimtare në Sicili. Me një term modern, kjo ekspeditë e çoi fuqinë athinase përtej aftësisë së saj për të përballuar angazhimet. Këta faktorë ndihmojnë për të kuptuar humbjen përfundimtare ndaj Spartës, edhe pse rrëfimi i ruajtur i Tukididit ndërpritet përpara mbarimit të luftës.