Traktati i Versajës
October 18, 2026 2026-10-18 8:11Traktat paqeje i nënshkruar më 28 qershor 1919, gjatë Konferencës së Paqes të Parisit, ndërmjet Gjermanisë dhe fuqive aleate e të asociuara. U nënshkrua rreth shtatë muaj pas armëpushimit të 11 nëntorit 1918, që kishte ndërprerë luftimet në Frontin Perëndimor të Luftës së Parë Botërore. Traktati është parë si një pikë që shënonte fundin e rendit të vjetër europian dhe përpjekjen për ta riorganizuar kontinentin pas luftës.
Ai i ngarkoi Gjermanisë dhe aleatëve të saj përgjegjësinë për humbjet dhe dëmet e shkaktuara nga lufta, në dispozitën e njohur si klauzola e «fajësisë së luftës». Gjermanisë iu imponuan detyrime të mëdha dëmshpërblimi, humbje territoriale dhe koloniale dhe kufizime të fuqisë ushtarake. Shuma përfundimtare e detyrimeve të dëmshpërblimit u përcaktua në një fazë të mëvonshme, jo si një shumë e vetme e vendosur përfundimisht në ditën e nënshkrimit.
Pjesë e traktatit ishte Pakti i Lidhjes së Kombeve, organizatë ndërkombëtare e krijuar për të nxitur sigurinë kolektive. Traktati përmbante gjithashtu dispozita që njihnin pasojat e shpërbërjes së rendit habsburgas, përfshirë pavarësinë e Austrisë dhe shtete të dala nga ndryshimet e pasluftës. Rregullimi i hollësishëm i trashëgimisë territoriale të Perandorisë Austro-Hungareze u bë edhe në traktatet e tjera të sistemit të paqes, veçanërisht ato të Saint-Germain-it dhe të Trianon-it.