Traktati për Bashkimin Europian, i nënshkruar në Maastricht më 7 shkurt 1992 nga dymbëdhjetë shtetet anëtare të atëhershme dhe i hyrë në fuqi më 1 nëntor 1993. Ai ndryshoi ndjeshëm Traktatin e Romës dhe traktatet e tjera të Bashkësive Europiane. Duke vijuar Aktin Unik Europian të vitit 1986, përshpejtoi dhe zgjeroi procesin e integrimit europian.

Traktati krijoi Bashkimin Europian, por nuk e shfuqizoi menjëherë Bashkësinë Europiane. Bashkësia Ekonomike Europiane mori emrin Bashkësia Europiane dhe, së bashku me bashkësitë e tjera, formoi shtyllën e parë të strukturës së re. Dy shtyllat e tjera përfshinin politikën e jashtme dhe të sigurisë së përbashkët, si dhe bashkëpunimin në drejtësi e punët e brendshme. Ndryshimi i emrit ishte më i menjëhershëm se realizimi praktik i të gjitha synimeve, por masat e parashikuara kishin shtrirje të gjerë.

Programi i tregut të vetëm u lidh me bashkimin ekonomik dhe monetar. U përcaktua rruga drejt monedhës së vetme dhe politikës së përbashkët monetare, në kuadrin e një procesi me tri faza që mbështetej edhe në përvojën e Sistemit Monetar Europian. Traktati krijoi bazën për një bankë qendrore europiane të pavarur dhe për kalimin në monedhën e vetme deri në fund të shekullit XX. Kështu, integrimi ekonomik nuk kufizohej më te heqja e pengesave ndaj tregtisë.

Në politikën e jashtme e të sigurisë u krijua një kuadër i përbashkët, që përfshinte perspektivën e formulimit të një politike të përbashkët të mbrojtjes. Kjo nuk ishte e njëjtë me krijimin e menjëhershëm të një mbrojtjeje të përbashkët të plotë. Zgjerimi në këto fusha sillte institucione dhe procedura politike në një proces të mbështetur më parë kryesisht tek integrimi ekonomik, një zhvillim me rëndësi edhe për teoritë funksionaliste të integrimit.

Komisioni mori detyra e kompetenca që lidhen me fushat e reja. Parlamenti Europian fitoi kompetenca më të mëdha, veçanërisht përmes procedurës së bashkëvendimmarrjes, duke e forcuar, ndonëse sipas kritikëve vetëm pjesërisht, legjitimitetin demokratik të institucioneve. Zgjerimi i votimit me shumicë në Këshillin e Ministrave fuqizoi elementet mbikombëtare në vendimmarrje.

Zbatimi u vështirësua nga recesioni i fillimit të viteve 1990, pasojat e ribashkimit gjerman më 1990 pas rënies së Murit të Berlinit më 1989, paqëndrueshmëria e Sistemit Monetar Europian dhe kundërshtimet politike në disa vende. Veçanërisht në Danimarkë dhe në Mbretërinë e Bashkuar, traktati u bë objekt debatesh të forta mbi sovranitetin dhe kufijtë e integrimit. Këto përplasje treguan se zgjerimi i bashkëpunimit europian nuk ishte një proces vetëm teknik ose pa kundërshti politike.