Teori matematikore që klasifikon kalimet e papritura nga një gjendje e qëndrueshme në një tjetër, kur ndryshime të vazhdueshme të kushteve sjellin një ndërprerje të menjëhershme në sjelljen e sistemit. Fjala katastrofë përdoret këtu në kuptim teknik dhe nuk nënkupton domosdoshmërisht një fatkeqësi. Shembujt ilustrues mund të shkojnë nga ngrirja e një lëngu te shembja e një perandorie, ose nga përkulja e befasishme e një elementi metalik te shpërthimi i një revolte në burg.

E zhvilluar nga René Thom gjatë viteve 1960, teoria filloi të zbatohej eksperimentalisht në shkencat shoqërore nga Christopher Zeeman dhe studiues të tjerë në dekadën pasuese. Pas vitit 1975, përdorimi i saj u bë objekt debati të gjerë publik e shkencor. Tërheqja e saj për studiuesit jashtë matematikës kishte dy anë kryesore.

Së pari, mbështetja në topologji dhe në gjeometrinë e sipërfaqeve lejonte paraqitje cilësore e pamore të ndryshimit. Ide shumë të përgjithshme mund të kuptoheshin përmes intuitës hapësinore, pa u reduktuar gjithçka në parashikime sasiore. Së dyti, teoria ofronte mënyra për të menduar pikërisht ato kalime të ndërprera dhe ndarje të mëdha të rezultateve nga kushte fillestare shumë të afërta që u dukeshin të vështira modeleve të thjeshta të ndryshimit të vazhdueshëm. Këto dukuri konsideroheshin veçanërisht të rëndësishme për politikën dhe konfliktin shoqëror.

Në studimin e politikës, teoria e katastrofave ka shërbyer më tepër si mjet për të ndërtuar hipoteza dhe për të përfytyruar mekanizma sesa si metodë e provuar gjerësisht për parashikime të hollësishme. Interesi që zgjoi ishte i ngjashëm me atë që teoria e kaosit do të zgjonte më vonë, por të dyja janë fusha matematikore të dallueshme. Ndikimi i teorisë së katastrofave në literaturën dhe tekstet bazë të shkencës politike mbeti më i kufizuar se ai i teorisë së lojërave. Vlera e një modeli të tillë varet nga përshtatja e supozimeve dhe nga kontrolli me të dhëna, jo vetëm nga ngjashmëria pamore e një skeme me një krizë politike.