Teokracia do të thotë fjalë për fjalë «sundim i Zotit». Termi lidhet me historianin hebre Josephus, që jetoi nga rreth vitit 37–38 deri rreth vitit 100 të erës sonë, i cili e përdori për të përshkruar rendin e lashtë hebraik dhe rolin e ligjit të Moisiut. Në vetëkuptimin e një rendi teokratik, autoriteti përfundimtar vjen nga ligji ose vullneti hyjnor. Për një vëzhgues që nuk pranon si premisë se ligji është dhënë drejtpërdrejt nga Zoti, ky pretendim duhet analizuar nëpërmjet institucioneve dhe njerëzve që e interpretojnë atë.

Një kuptim laik e përkufizon teokracinë si sundim të klerikëve. Megjithatë, një dallim më i gjerë dhe shpesh më i dobishëm është ai ndërmjet regjimeve ku disa ligje ose politika, të konsideruara të zbuluara fetarisht, nuk mund të ndryshohen as nga shumica popullore dhe as nga monarku trashëgimtar, dhe regjimeve ku nuk ekziston një kufi i tillë fetar mbi vendimmarrjen. Kështu, një sistem mund të ketë elemente teokratike edhe kur jo çdo detyrë qeveritare kryhet nga priftërinj ose dijetarë fetarë.

Edhe regjimet që shpallin një ligj hyjnor të pandryshueshëm nuk pretendojnë domosdoshmërisht se çdo rregull administrativ ka këtë karakter. Në jurisprudencën islame, për shembull, mubah është kategoria e veprimeve të lejuara ose fetarisht neutrale, jo një emër për të gjithë legjislacionin pozitiv. Çështje si përcaktimi i anës së rrugës ku duhet të lëvizin automjetet mund të rregullohen nga autoriteti njerëzor pa u trajtuar si urdhër i pandryshueshëm i zbulesës. Dallimi ndërmjet normës fetare dhe rregullit praktik mbetet i rëndësishëm edhe brenda një rendi që njeh autoritetin e sheriatit.

Shembuj historikë të përmendur shpesh janë Tibeti nën sundimin e Dalai Lamës, Shtetet Papnore dhe Gjeneva e Kalvinit. Në diskutimet e fundit të shekullit XX, aspekte teokratike vëreheshin veçanërisht në disa regjime të botës islame. Pakistani, Libia, Arabia Saudite dhe Irani shpallnin në forma të ndryshme mbështetjen te sheriati, por roli i drejtpërdrejtë i ekspertëve fetarë në Iran e bënte atë një rast veçanërisht të qartë të ndërthurjes së autoritetit fetar me pushtetin politik.

Ajatollah Ruhollah Khomeini, udhëheqësi i Revolucionit Islamik të vitit 1979, mbronte një rend ku administrimi i çështjeve shtetërore kufizohej dhe mbikëqyrej nga kujdestaria e juristit fetar, që politika të mos dilte jashtë ligjit islam. Prania e institucioneve të qeverisjes së përditshme ose e procedurave zgjedhore nuk e bënte këtë rend laik në kuptimin e ndarjes së autoritetit politik nga ai fetar.

Një ide e afërt në kontekst të krishterë u shfaq në Gjeorgji gjatë udhëheqjes së Zviad Gamsakhurdias më 1990–1992. Përpara largimit të tij nga pushteti, ai shprehu mbështetje për një dhomë të dytë parlamentare të përbërë nga priftërinj. Ky propozim përdoret si shembull i një prirjeje teokratike, jo si provë se ishte vendosur një sistem i plotë qeverisjeje klerikale.