Veprim ose vendim i marrë përtej pushteteve që ligji i ka dhënë një personi ose organi. Shprehja latine ultra vires do të thotë përtej kompetencave. Dallohen tejkalimi material, kur organi vendos për një çështje ose në një mënyrë që nuk autorizohet nga kompetenca e tij, dhe tejkalimi procedural, kur nuk respektohen procedurat që duhej të ndiqeshin për ushtrimin e saj.

Doktrina u jep gjykatave një bazë për kontrollin e ligjshmërisë së vendimmarrjes. Ajo mund të zbatohet ndaj ministrave, organeve vendore dhe institucioneve të tjera publike me kompetenca ligjore. Historikisht është përdorur edhe për shoqëri e korporata që vepronin jashtë kapacitetit të tyre juridik, megjithëse kuadri i së drejtës së shoqërive është ndryshuar nga legjislacioni dhe nuk përputhet gjithnjë me kontrollin e pushtetit publik. Mjetet juridike mund të përfshijnë deklarimin e paligjshmërisë, urdhrin gjyqësor ose anulimin e vendimit.

Shembull i rëndësishëm britanik është Hazell kundër Hammersmith and Fulham London Borough Council, i vendosur nga Dhoma e Lordëve më 1991. Çështja kishte të bënte me marrëveshje financiare për shkëmbimin e detyrimeve të interesit, të njohura si interest-rate swaps. Gjykata vendosi se autoritetet vendore nuk kishin kompetencë për këto transaksione dhe se kontratat ishin të pavlefshme. Vendimi pati pasoja të rënda për marrëdhëniet financiare ndërmjet këshillave dhe bankave; nuk ishte thjesht një ndalim i përgjithshëm i çdo investimi që gjykata e konsideronte të rrezikshëm.

Kontrolli mund të përfshijë edhe abuzimin me pushtetin, përdorimin e diskrecionit për qëllim të huaj nga ligji, marrjen parasysh të faktorëve të papërshtatshëm, paarsyeshmërinë juridike dhe shkeljen e drejtësisë procedurale. Padfield kundër Ministrit të Bujqësisë, Peshkimit dhe Ushqimit (1968) ilustron parimin se diskrecioni duhet të ushtrohet në përputhje me qëllimin e ligjit dhe nuk është liri për të penguar zbatimin e tij.

Pasojat e tejkalimit mund të jenë të mëdha. Në disa raste, akti trajtohet si i pavlefshëm që nga fillimi, gjë që prek edhe palët që janë mbështetur tek ai. Megjithatë, pasoja konkrete dhe mjeti i dhënë nga gjykata varen nga sistemi juridik, lloji i paligjshmërisë, legjislacioni dhe rrethanat. Jo çdo shkelje procedurale prodhon automatikisht të njëjtin rezultat. Qëllimi themelor i doktrinës është të mbajë ushtrimin e pushtetit brenda kufijve të autoritetit të dhënë.