Të ndarë por të barabartë
October 18, 2026 2026-10-18 8:11Doktrinë kushtetuese amerikane sipas së cilës ndarja racore e njerëzve në shërbime ose institucione të veçanta mund të konsiderohej e pajtueshme me barazinë juridike, nëse kushtet e ofruara pretendohej se ishin të barabarta. Gjykata e Lartë e mbështeti këtë arsyetim në «Plessy kundër Ferguson-it» (1896), lidhur me ndarjen racore në transportin hekurudhor të Luizianës.
Shumica e gjykatës arsyetonte se ndarja nuk u vendoste vetvetiu afroamerikanëve një shenjë inferioriteti. Në praktikë, doktrina legjitimoi një sistem të gjerë segregacioni, brenda të cilit kushtet për popullsinë e zezë ishin shpesh dukshëm më të këqija. Edhe pretendimi për barazi materiale nuk e zgjidhte problemin e nënshtrimit dhe të përjashtimit që prodhonte vetë ndarja e detyruar.
Në «Brown kundër Bordit të Arsimit të Topeka-s» (1954), Gjykata e Lartë vendosi se ndarja racore në shkollimin publik ishte në vetvete e pabarabartë dhe binte ndesh me garancinë e mbrojtjes së barabartë të Amendamentit të Katërmbëdhjetë. Vendimi ishte një pikë kthese në rrëzimin e bazës juridike të segregacionit, ndërsa heqja e tij në praktikë kërkoi veprimtari të mëtejshme gjyqësore, politike dhe shoqërore.