Shtetëzim

Shtetëzimi është kalimi i pasurive ose i ndërmarrjeve nga pronësia private në pronësi publike. Në përvojën britanike ai u realizua shpesh përmes krijimit të korporatave publike, pra institucioneve me pronësi shtetërore dhe një status të veçantë organizativ.

Vala kryesore britanike e shtetëzimit ndodhi nën qeverinë laburiste të viteve 1945–1951. Shërbimet e energjisë elektrike, gazit dhe hekurudhat, si edhe industri bazë si qymyri, kaluan në pronësi publike. Industria e çelikut u shtetëzua, më pas u kthye pjesërisht në pronësi private nga qeveria konservatore pasuese dhe u shtetëzua sërish nga qeveria laburiste e periudhës 1966–1970.

Qeveria laburiste e viteve 1974–1979 shtetëzoi industri të aviacionit dhe të ndërtimit të anijeve. Në të njëjtën periudhë, edhe kompani me vështirësi të mëdha, si British Leyland, kaluan nën pronësi publike. Në këto raste përdorej edhe zotërimi shtetëror i aksioneve nën mbikëqyrjen e Bordit Kombëtar të Ndërmarrjeve, në vend të modelit klasik të korporatës publike.

Shtetëzimi ngriti probleme politike, kushtetuese dhe administrative që u bënë fushë e rëndësishme studimi në shkencën politike britanike. Ndër pyetjet kryesore ishin sa autonomi duhet të kishin ndërmarrjet, si duhej organizuar marrëdhënia e tyre me qeverinë dhe si mund të siguronte Parlamenti llogaridhënien e industrive të shtetëzuara. Pronësia publike, pra, nuk e zgjidh vetvetiu çështjen se kush merr vendime dhe si kontrollohet administrimi.

Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • Image
  • SKU
  • Rating
  • Price
  • Stock
  • Availability
  • Add to cart
  • Description
  • Content
  • Weight
  • Dimensions
  • Additional information
Click outside to hide the comparison bar
Compare