Shoqëri

Shoqëria është bashkësi marrëdhëniesh dhe formash bashkëjetese ndërmjet njerëzve që kanë një shkallë interesash, vlerash, rregullash ose synimesh të përbashkëta. Fjala ka kuptim të gjerë dhe mund të përdoret për një popullsi të tërë ose, në kuptime më të ngushta, për një mjedis shoqëror të veçantë. Në përdorimin anglez të shekullit XIX, për shembull, «shoqëria» mund të nënkuptonte shtresat e larta. Shprehje si «shoqëria akademike ndërkombëtare» ose «shoqëria europiane» e zgjerojnë termin përtej një shteti, megjithëse mund të debatohet nëse lidhjet e përbashkëta janë mjaftueshëm të forta për ta përligjur këtë përdorim.

Në kuptimin më të zakonshëm politik dhe sociologjik, shoqëria përcaktohet brenda kufijve të një shteti. Ky përdorim është praktik, por mund të bëhet çorientues nëse nënkupton njëtrajtshmëri kulturore ose etnike. Kanadaja dhe Afrika e Jugut, për shembull, përfshijnë bashkësi të mëdha me identitete dhe përvoja të ndryshme. Përputhja e territorit shtetëror me shoqërinë, pra, nuk provon vetvetiu homogjenitet shoqëror.

Sociologët gjermanë të fundit të shekullit XIX dhe fillimit të shekullit XX, veçanërisht Max Weber dhe Ferdinand Tönnies, e lidhën dallimin ndërmjet formave të shoqërisë me natyrën e marrëdhënieve që bashkojnë njerëzit. Tönnies dalloi Gemeinschaft, bashkësinë e mbështetur te lidhjet e njohura, zakoni dhe tradita e marrë si e mirëqenë, nga Gesellschaft, shoqërimi më i vetëdijshëm, i dakordësuar dhe me karakter thuajse kontraktor. Në rastin e parë theksi bie te përkatësia e trashëguar dhe afërsia; në të dytin te marrëveshja dhe ndërthurja e interesave. Shoqëritë reale përmbajnë elemente të të dyja formave.

Një përdorim tjetër, i ndikuar nga Hegeli, është ai i «shoqërisë civile». Në këtë kuptim ajo nuk është thjesht popullsia e shtetit ose shuma e njerëzve që ndodhen në një territor. Përbëhet nga një tërësi marrëdhëniesh dhe organizatash që kanë koherencë dhe prirje për t'u lidhur me një sistem politik. Historia e Francës që nga rreth vitit 1780 ilustron dallimin: forma e shtetit dhe institucionet e tij janë ndryshuar shumë herë, ndërsa shoqëria franceze ka ruajtur vazhdimësi të dallueshme. Në këtë interpretim historik, as Europa në tërësi, as Bretanja ose Provansa veçmas nuk kanë pasur të njëjtën koherencë të shoqërisë civile që i atribuohet Francës, megjithëse secila mund të quhet shoqëri në kuptime të tjera. Shembulli tregon se shoqëria, shteti, rajoni dhe hapësira kulturore nuk janë nocione të ndërkëmbyeshme.

Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • Image
  • SKU
  • Rating
  • Price
  • Stock
  • Availability
  • Add to cart
  • Description
  • Content
  • Weight
  • Dimensions
  • Additional information
Click outside to hide the comparison bar
Compare