Sheriat

Tërësia e udhëzimeve dhe normave fetare islame që, sipas besimit mysliman, orientojnë marrëdhënien e njeriut me Zotin dhe sjelljen e tij në jetën individuale e shoqërore. Sheriati përfshin çështje të adhurimit, moralit, familjes, marrëdhënieve ekonomike dhe drejtësisë. Burimet e tij themelore janë Kurani dhe suneti, tradita e Profetit Muhamed.

Duhet dalluar sheriati si orientim dhe normë hyjnore nga fikhu, që është përpjekja njerëzore për ta kuptuar dhe për ta shtjelluar juridikisht atë. Juristët islamë interpretojnë burimet dhe shqyrtojnë raste të caktuara sipas metodave të shkollave të tyre. Për këtë arsye, përmbajtja konkrete e rregullave dhe mënyrat e zbatimit mund të ndryshojnë ndërmjet shkollave, traditave dhe periudhave historike. Në traditën sunite, krahas teksteve themelore, rëndësi kanë, ndër të tjera, konsensusi i dijetarëve dhe arsyetimi analogjik; traditat e tjera islame e strukturojnë autoritetin juridik në mënyra të ndryshme.

Fetvaja është mendimi që një jurist i kualifikuar, myftiu, jep për një pyetje fetare ose juridike. Ajo duhet dalluar nga vendimi i gjykatës dhe nuk ka automatikisht fuqi detyruese shtetërore. Pesha e saj varet nga autoriteti i juristit, tradita fetare dhe rregullimi institucional. Ixhtihadi është përpjekja e arsyetuar për interpretimin e burimeve dhe nxjerrjen e gjykimeve sipas metodologjisë së jurisprudencës islame.

Në mendimin politik islam, një çështje qendrore është marrëdhënia ndërmjet sheriatit dhe shtetit. Disa autorë e shohin rolin e shtetit si garantim të kushteve për zbatimin e normave fetare; të tjerë theksojnë dimensionin moral dhe përgjegjësinë individuale të besimtarit. Debati përfshin pyetjet se cilat norma kërkojnë zbatim juridik, cilat fusha lejojnë përshtatje sipas rrethanave dhe kush ka autoritetin të interpretojë. Drejtësia, barazia dhe këshillimi, ose shura, janë ndër parimet e përdorura në këto diskutime.

Përkrahësit e interpretimeve kushtetuese argumentojnë se mbështetja te sheriati duhet të kufizojë arbitraritetin e sunduesit dhe të forcojë sundimin e ligjit, përgjegjshmërinë dhe kontrollin e pushtetit. Kritikët ose interpretuesit laikë dallojnë prejardhjen fetare të burimeve nga zhvillimi historik njerëzor i sistemeve juridike. Prandaj termi nuk duhet kuptuar si emërtim i një kodi të vetëm, të njëtrajtshëm dhe të zbatuar njësoj në të gjitha shoqëritë myslimane.

Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • Image
  • SKU
  • Rating
  • Price
  • Stock
  • Availability
  • Add to cart
  • Description
  • Content
  • Weight
  • Dimensions
  • Additional information
Click outside to hide the comparison bar
Compare