Rregulli i kubit

Rregull empirik që lidh raportin e vendeve parlamentare të dy partive kryesore me kubin e raportit të votave të tyre, në disa kushte të funksionimit të sistemit zgjedhor ku fiton kandidati me më shumë vota në secilën zonë. Nëse V₁ dhe V₂ janë votat e dy partive, ndërsa S₁ dhe S₂ vendet e tyre, marrëdhënia shprehet afërsisht: S₁/S₂ ≈ (V₁/V₂)³. Quhet edhe ligji i kubit, por emërtimi rregull është më i përshtatshëm, sepse nuk bëhet fjalë për një ligj universal.

Marrëdhënia u bë e njohur në analizat e zgjedhjeve britanike. David Butler-i e riktheu në vëmendje në punën e tij të pasluftës dhe, sipas kujtimit të tij, më 1949 e gjeti në një raport të komisionit mbretëror të vitit 1910. M. G. Kendall-i dhe A. Stuart-i e studiuan në mënyrë të posaçme më 1950. Pra, përhapja dhe përpunimi i saj në këtë periudhë duhen dalluar nga formulimet më të hershme të marrëdhënies.

Për shembull, nëse dy partitë marrin përkatësisht 55% dhe 45% të votave, rregulli parashikon raport vendesh 55³ : 45³. Kjo jep pjesë përkatëse 55³/(55³ + 45³) ≈ 64,6% dhe 45³/(55³ + 45³) ≈ 35,4%. Shembulli tregon se një epërsi relativisht e vogël në vota mund të shndërrohet në një epërsi shumë më të madhe në vende.

Studimet e mëvonshme treguan se afërsia me raportin kubik buronte nga shpërndarja gjeografike e votuesve të secilës parti, jo vetëm nga vetë formula zgjedhore. Në disa periudha të zhvillimit të sistemit britanik, fuqizimi i epërsisë së partisë fituese pati prirje të zvogëlohej. Prandaj rregulli dhe përgjithësimet e tij kërkojnë kontroll empirik për periudhën dhe shpërndarjen konkrete të votës.

Rregulli i referohet raportit ndërmjet dy partive kryesore. Partitë e treta mund të përjetojnë pasoja shumë të ndryshme. Një parti me votë të shpërndarë në mënyrë relativisht të njëtrajtshme, si liberaldemokratët britanikë në shumë zgjedhje, mund të jetë shumë më e nënpërfaqësuar. Përkundrazi, një parti me mbështetje të përqendruar territorialisht, si unionistët e Ulsterit, mund të marrë një pjesë të vendeve të barabartë ose edhe më të lartë se pjesa e saj e votave.

Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • Image
  • SKU
  • Rating
  • Price
  • Stock
  • Availability
  • Add to cart
  • Description
  • Content
  • Weight
  • Dimensions
  • Additional information
Click outside to hide the comparison bar
Compare