Revolucioni i Lavdishëm
October 18, 2026 2026-10-18 8:11Emërtim për ndryshimin e pushtetit në Angli më 1688–1689, kur Jakobi II u largua nga froni pas ndërhyrjes së Williamit të Oranzhit dhe parlamenti ia ofroi kurorën Williamit dhe Mary-t. Ngjarja është një pikë kthese në zhvillimin e monarkisë kushtetuese dhe në kufizimin e mundësisë së monarkut për të qeverisur pa parlamentin.
Rëndësia e saj nuk qëndron te vendosja e menjëhershme e demokracisë së përgjithshme. Kurora ruajti për një kohë kompetenca të rëndësishme, përfshirë zgjedhjen dhe shkarkimin e ministrave. Por varësia e legjitimitetit të monarkëve të rinj nga zgjidhja parlamentare e forcoi parimin se qeverisja dhe sigurimi i të ardhurave kërkonin bashkëpunimin e parlamentit, veçanërisht të Dhomës së Komunave.
Deklarata e të Drejtave e vitit 1689 kufizoi pezullimin arbitrar të ligjeve dhe sigurimin e të ardhurave pa autorizim parlamentar. Më pas, Ligji Trevjeçar i vitit 1694 kërkoi zgjedhje brenda një afati të përcaktuar dhe e pengoi kurorën të mbante pafundësisht një parlament të bindur. Këto ndryshime ndihmuan krijimin e një monarkie kushtetuese të ekuilibruar gjatë shekullit XVIII. Emërtimi «i lavdishëm» pasqyron një interpretim të favorshëm historik të ngjarjeve; nuk duhet të fshehë konfliktet dhe dhunën që shoqëruan ndryshimin e rendit, veçanërisht në pjesë të tjera të mbretërive britanike dhe në Irlandë.