Revolucion i vazhdueshëm
October 18, 2026 2026-10-18 8:11Ideja se ndryshimi revolucionar duhet të vazhdojë edhe pasi një parti komuniste ka marrë pushtetin dhe ka ndryshuar format juridike të pronësisë. Shprehja lidhet veçanërisht me Mao Zedong-un, megjithëse mund të përdoret edhe në kontekste të tjera.
Në një dokument të brendshëm partiak të vitit 1958, Mao kritikoi Stalinin dhe Partinë Komuniste sovjetike se kishin lejuar ngurtësimin e institucioneve të krijuara me shpejtësi për ta vënë ekonominë nën kontroll komunist. Sipas kësaj kritike, forma që duhej t'u shërbenin kushteve të caktuara historike trajtoheshin si të përhershme dhe universale. Një strukturë komandimi tepër e centralizuar e shtypte veprimtarinë politike dhe prirej ta mohonte rëndësinë e kundërshtive brenda shoqërisë socialiste. Ky ishte kundërshtimi që Mao i bënte interpretimit stalinist të socializmit.
Për Maon, shtetëzimi i industrisë e tregtisë dhe kolektivizimi i bujqësisë ishin vetëm hapi i parë. Marrja e pronësisë dhe kontrollit krijonte mundësinë për transformimin e marrëdhënieve të prodhimit, por nuk e përfundonte atë. Prandaj ai i akuzonte drejtuesit që administronin sektorin shtetëror me metoda të trashëguara nga kapitalizmi se po ndiqnin «rrugën kapitaliste». E njëjta kritikë drejtohej ndaj përdorimit, sipas modelit sovjetik, të stacioneve shtetërore të traktorëve për kontrollin e drejtimit bujqësor.
Në planin teorik, Mao këmbëngulte se materializmi dialektik duhej zbatuar edhe ndaj socializmit. Kundërshtitë vazhdonin të ekzistonin dhe, sipas tij, përbënin forcën lëvizëse të zhvillimit drejt një shoqërie realisht socialiste. Ai e shtjelloi këtë problem në fjalimin «Mbi trajtimin e drejtë të kundërshtive në gjirin e popullit». Me këtë argument lidhej ideja se revolucioni, nëse nuk ecën përpara, fillon të kthehet prapa.
Fushata e korrigjimit të vitit 1957 dhe politika e Njëqind Luleve, e cila e zgjeroi hapësirën e deklaruar të debatit nga çështjet shkencore e akademike te kritika politike, u paraqitën si mënyra për ta gjallëruar këtë proces. Hapi i Madh Përpara synonte, sipas programit të tij, pjesëmarrje masive në zhvillim. Revolucioni Kulturor u përligj si mobilizim kundër drejtuesve që mendohej se po e largonin vendin nga socializmi dhe si rihapje e çështjeve themelore të tij. Këto ishin synimet e shpallura të fushatave. Zhvillimi i tyre përfshiu edhe shtypjen e kritikëve, gabime të rënda ekonomike dhe përndjekje politike. Vetë vlerësimi zyrtar i Partisë Komuniste Kineze më 1981 dënoi gabimet e këtyre fushatave dhe pasojat katastrofike të Revolucionit Kulturor.
Në konceptimin e revolucionit të vazhdueshëm, partia nuk duhej të kufizohej në plotësimin e posteve të një burokracie autoritare. Ajo duhej të mundësonte, drejtonte dhe mbikëqyrte një proces të pandërprerë ndryshimi, duke u dhënë aspiratave popullore një formë marksiste. Marrëdhënia ndërmjet këtij ideali dhe përqendrimit praktik të pushtetit është pjesë e vlerësimit kritik të maoizmit.
Ky koncept duhet dalluar nga «revolucioni permanent» i Leon Trotsky-t. Trotsky kundërshtonte ndalimin e revolucionit në fazën borgjeze-demokratike dhe kërkonte kalimin drejt detyrave socialiste. Teoria e tij përfshinte gjithashtu transformimet pas marrjes së pushtetit dhe varësinë e suksesit të socializmit nga zhvillimi ndërkombëtar i revolucionit. Dallimi qëndron te problemi dhe strategjia mbi të cilat përqendrohet secila teori: Mao theksonte vazhdimin e luftës dhe ndryshimit brenda një shoqërie tashmë të shpallur socialiste; Trotsky lidhjen ndërmjet fazave demokratike e socialiste dhe shtrirjen ndërkombëtare të procesit.