Formë shteti në të cilën kreu i shtetit nuk është monark. Në përdorimin e hershëm, fjala mund të ishte thjesht sinonim i shtetit ose i bashkësisë politike. Kjo shpjegon edhe titullin tradicional latin dhe shumë përkthime të veprës Republika të Platonit: ai nuk duhet lexuar sikur shënon domosdoshmërisht një regjim jomonarkik në kuptimin modern. Nga shekulli XVII, kuptimi i një shteti pa mbret u bë gjithnjë e më i zakonshëm.

Disa përkufizime kërkojnë që republika të ketë procedura për zgjedhjen, drejtpërdrejt ose tërthorazi, të kreut të shtetit. James Madison e dallonte republikën nga demokracia e drejtpërdrejtë: në të parën vepron përfaqësimi, ndërsa në të dytën një numër i vogël qytetarësh mblidhen dhe e administrojnë vetë qeverisjen. Ky është një dallim i posaçëm në teorinë e tij, jo kuptimi i vetëm i termave.

Në përdorimin e gjerë politik, pothuajse çdo shtet pa monarki mund ta quajë veten republikë. Për rrjedhojë, emërtimi vetëm nuk garanton demokraci, zgjedhje të lira ose mbrojtje të të drejtave. Ai tregon kryesisht dallimin formal nga monarkia, ndërsa mënyra e ushtrimit të pushtetit kërkon shqyrtim më vete.