Republika e Tretë Franceze
October 18, 2026 2026-10-18 8:11Regjimi republikan parlamentar i Francës që zgjati nga viti 1870 deri më 1940. Republika u shpall më 4 shtator 1870, pas disfatës së Napoleonit III në luftën kundër Prusisë. Kuvendi i zgjedhur më 1871 dhe zhvillimet pasluftës i dhanë formë rendit të ri, ndërsa ligjet kushtetuese të vitit 1875 e përcaktuan organizimin e tij. Vendosja e republikës nuk erdhi nga një projekt fillestar i pranuar nga të gjitha forcat politike; ajo u formua nëpërmjet rrethanave, kundërshtive dhe kompromiseve, mes përçarjes edhe të përkrahësve të monarkisë.
Regjimi u karakterizua nga paqëndrueshmëria e shpeshtë e qeverive, e lidhur me ndarjet e thella shoqërore e politike, copëzimin e sistemit partiak dhe përqendrimin e shumë politikanëve te interesat vendore e grupore. Në vlerësimet kritike, këto tipare dobësonin autoritetin dhe legjitimitetin e rendit parlamentar dhe kufizonin aftësinë për t'iu përgjigjur krizave të brendshme dhe të jashtme të viteve 1930. Megjithatë, ndryshimi i shpeshtë i kabineteve duhet dalluar nga vazhdimësia gati shtatëdhjetëvjeçare e vetë republikës. Regjimi u shemb më 1940, nën goditjen e pushtimit gjerman dhe të disfatës ushtarake franceze.