Qytetari

Qytetaria është gjendja e të qenit qytetar i një bashkësie politike, e lidhur me të drejta, detyra dhe forma pjesëmarrjeje në jetën e saj. Zakonisht ky status përcaktohet nga ligji. Në kuptimin juridik të lidhjes me një shtet, ajo afrohet me shtetësinë; si koncept politik e moral, megjithatë, përfshin edhe mënyrën se si njeriu merr pjesë në jetën e përbashkët dhe përgjegjësitë që i lindin prej saj.

Në traditën republikane, kushtet për fitimin e qytetarisë lidhen me të drejtat dhe detyrat e veçanta të qytetarëve. Barazia ndërmjet tyre ka bashkëjetuar historikisht me përjashtime të gjera nga ky status. Republikat klasike, për shembull, përjashtonin gratë, skllevërit dhe kategori të caktuara punëtorësh. Kështu, pohimi i barazisë brenda trupës së qytetarëve nuk nënkuptonte barazi të të gjithë banorëve. Kushtet e pranimit pasqyronin një kuptim të qëllimeve të bashkësisë politike dhe një gjykim se cilët njerëz mund të kontribuonin në të mirën e përbashkët ose të gëzonin lirinë dhe privilegjet e qytetit.

Qytetaria mund të kuptohet si status që jepet nga ligji, por nocioni mund të përdoret edhe për të argumentuar se njerëzve u takojnë të drejta për shkak të vendit që zënë realisht në një bashkësi. Sipas kësaj qasjeje, pjesëmarrja faktike në një jetë të përbashkët krijon të drejta dhe detyra edhe përpara ose përtej njohjes së tyre formale. Prej bashkëjetesës burojnë detyrime morale të ndërsjella, pavarësisht nëse ajo që ndahet është veprimtaria ekonomike, kultura apo jeta politike.

Për këtë arsye, marrëdhënia ndërmjet përkatësisë në një bashkësi dhe qytetarisë në një rend politik nuk është gjithmonë e qartë. Të dyja mund të trajtohen si statuse të dhëna nga një autoritet ose si pozita të përcaktuara nga marrëdhëniet reale ndërmjet njerëzve. Përkatësia në bashkësi mund të paraqitet si bazë për njohjen e qytetarisë; e mira e përbashkët mund të shërbejë si arsye që u jep vlerë si bashkësisë, ashtu edhe organizimit politik. Njëkohësisht, përkatësia dhe qytetaria mund të çmohen pjesërisht sepse janë të kufizuara dhe nuk u ofrohen të gjithëve. Ky tension ndërmjet solidaritetit të brendshëm dhe përjashtimit të të tjerëve është pjesë e debatit mbi kuptimin dhe kufijtë e qytetarisë.

Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • Image
  • SKU
  • Rating
  • Price
  • Stock
  • Availability
  • Add to cart
  • Description
  • Content
  • Weight
  • Dimensions
  • Additional information
Click outside to hide the comparison bar
Compare