Qeverisshmëri
October 18, 2026 2026-10-18 8:11Qeverisshmëria është aftësia e një rendi politik për të marrë vendime, për t'i zbatuar ato dhe për të siguruar bashkëpunimin ose respektimin e nevojshëm nga shoqëria. Termi mori rëndësi në një literaturë të zhvilluar gjatë viteve 1970, sipas së cilës disa vende industriale të përparuara, veçanërisht Britania, po bëheshin gjithnjë më të vështira për t'u qeverisur, madje në disa interpretime të paqeverisshme.
Koncepti nuk kishte një përkufizim të vetëm të saktë. Në qendër ishte ideja se po shtohej gama e problemeve që qytetarët prisnin të zgjidhte qeveria, ndërsa aftësia e saj për t'i zgjidhur po zvogëlohej. Efektshmëria dobësohej nga vështirësia për të siguruar zbatimin e politikave. Shpjegimet përfshinin problemet që nuk u nënshtroheshin lehtë ndërhyrjeve publike, pritjet tepër të larta të qytetarëve dhe kundërshtimin ndaj autoritetit qeveritar nga grupe të organizuara, sidomos sindikatat.
Kritikët kundërshtonin supozimin se një shtet qeveriset mirë vetëm kur ekziston një autoritet qendror i pakundërshtuar. Sipas tyre, shumica e rendeve politike evropiane ishin ndërtuar si forma kompromisi ndërmjet grupeve konkurruese. Negocimi, kufizimi i pushtetit dhe kundërshtimi shoqëror nuk duhej të interpretoheshin automatikisht si paaftësi për të qeverisur.
Gjatë viteve 1980 termi humbi një pjesë të ndikimit të mëparshëm. Qeveritë e djathta treguan gatishmëri për të zvogëluar disa funksione të shtetit dhe njëkohësisht për ta pohuar më fort autoritetin e tij në fushat që i konsideronin thelbësore. Kjo e zhvendosi debatin nga një rritje e supozuar e pashmangshme e paqeverisshmërisë drejt pyetjes se çfarë duhet të bëjë shteti dhe me çfarë mjetesh mund ta realizojë.